Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
63.3K
Қаралым
195
Орташа
Сұрыптау:
Қызды ауылдың иті жатпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыз өсіп отырған ауылға сырттан келген ит еркін жата алмайды, өйткені о...
Ерлі-зайыпты:
Ұрысар да, керісер,
Керісер де, келісер.
Ұрысар да, керісер,
Керісер де, келісер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлі-зайыптылардың өмірінде кикілжің де, реніш те болатынын, бірақ ақырында ақылға келіп,...
Асыл әйел - әрі еркек, әрі қатын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал асыл, ақылды, қайратты әйелдің отбасындағы орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынада о...
Күндес көргеннің қызын алма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің күндесінен, яғни ішкі қызғанышы бар, арасы ашық адамнан қыз алуға болмайтынын ес...
Жақсы келін құрдасыңдай болар,
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы келін мен жақсы ұлдың отбасындағы орны аса қымбат екенін білдіреді. Тура мағынасынд...
Сүйгенін « шұнағым » дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам сүйген жанын кемшілік көрсе де, жанына жақын тұтып, еркелетіп, сүйіспеншілікпен қабы...
Ерлі-зайыпты - қос өгіз.
**Негізгі мағынасы** Ерлі-зайыптының өмірі бір арбаға жегілген қос өгіздей ортақ еңбек пен ортақ жауапкершілікке сүйенед...
Ебелектен отын болмас,
Ойнастан қатын болмас.
Ойнастан қатын болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ебелек сияқты ұсақ, бос шөптен жақсы отын шықпайды; ойнақылықпен, жеңіл...
Бақпасаң, мал кетеді,
Күтпесең, қатын кетеді.
Күтпесең, қатын кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үйдегі малды да, отбасындағы әйелді де өз жағдайында күтіп-баптамасаң, қадірі кетіп, бере...
Келіннің бетін кім ашса, сол ыстық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — келін түскенде оның бетін ашқан адамға ел ерекше ілтипат көрсетеді. А...
Екі сиырың болса, айран болар,
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі нәрсенің шамасы мен үйлесімін салыстырады. Тура мағынасында, екі сиыр болса, сүт мола...
Еркекқұмар әйел ерге жарымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда еркекке тым құмар, көзқарасы тұрақсыз әйел туралы айтады. Астарлы мағын...
Алқатсаң, алқат қызыңды,
Ақтар ол дәм-тұзыңды.
Ақтар ол дәм-тұзыңды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қызды дұрыс тәрбиелеп, жөн-жосықпен өсірсең, ол ертең барған жерінде ата-анасының абыройы...
Қыз ұзатылған үй өлік шығарғандай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыздың ұзатылуы бір үй үшін жай ғана қуаныш емес, үлкен сағыныш, қимастық әрі жүрекке ауы...
Бір қатын сылаумен қатын,
Бір қатын қынаумен қатын,
Бір қатын сынаумен қатын.
Бір қатын қынаумен қатын,
Бір қатын сынаумен қатын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің, келіннің не жардың мінезі мен болмысы әртүрлі жолмен қалыптасатынын аңғартады. Т...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.