Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
114.7K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Балалы үйрек көлден кетпес,
Баласы жас елден кетпес.
Баласы жас елден кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балалы үйрек көлден ұзап кетпейді, ал жас бала өз елінен, туған ортасын...
Жебір түйе жабуын жер,
Жебір жігіт ауылын жер.
Жебір жігіт ауылын жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы ашкөздік пен пейілсіздікті сынайды. Тура мағынада жебір түйе өз жабуын да,...
Ел алдында ебелек көшеді.
**Негізгі мағынасы** «Ел алдында ебелек көшеді» деген мақал көптің алдында жүріп, жауапкершілігі жоқ, берекесіз немесе...
Елдің елдігі - аузының бірлігі,
Ердің ерлігі - етінің тірлігі.
Ердің ерлігі - етінің тірлігі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де қадірі бірлікте екенін аңғартады. Бірінші жолда халықтың ел болып ұйыс...
Құдай күні қоңсыдан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның күнделікті ырыс-несібесі, тіршілік қамы бір-бірімен тығыз байланысты екенін білді...
Тілін білмеген тіленіп,
Дінін білмеген күйініп,
Елін білмеген күйзеліп өлер.
Дінін білмеген күйініп,
Елін білмеген күйзеліп өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз тілін, дінін, елін танудың қаншалықты маңызды екенін үйретеді. Тура мағынасында...
Бойдақ жігіт - ел күйеуі.
**Негізгі мағынасы** «Бойдақ жігіт - ел күйеуі» деген мақал жас жігіттің тек өз басының емес, бүкіл елдің де назарында б...
Елде болса, ерінге тиеді,
Ауылда болса, ауызға тиеді.
Ауылда болса, ауызға тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде ырыс пен береке болса, оның игілігі әр адамға жететінін айтады. Тура мағынада б...
Елге сыймаған жерге де сыймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам өз еліне, өз ортасына сыймаса, басқа жерден де орын таба алмайды....
Хан - қазық, қараша - азық.
**Негізгі мағынасы** «Хан - қазық, қараша - азық» мақалы ел ішіндегі екі түрлі қызмет пен орынды салыстырады. Тура мағы...
Ел ішінде бір тентек жүрмей ме?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің ішінде де мінезі шәлкес, тәртібі нашар, жұртқа тыныштық бермейті...
Балық басынан сасиды,
Жаман аяғынан сасиды.
Жаман аяғынан сасиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, балық бұзылса, алдымен басынан иістенеді; ал астарлы мағынасы —...
Түрікментөрін бермес .
**Негізгі мағынасы** Түрікмен халқының қонақ күту, сый-сыяпат жасау дәстүрі ерекше деген ұғымды білдіреді. Бұл мақал тур...
Жауды көрсе, ердің жүзі қызарар ,
Жауға кірсе, жердің жүзі қызарар.
Жауға кірсе, жердің жүзі қызарар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің намысы мен жауапкершілігін суреттейді. Тура мағынасында, жауды көргенде ердің...
Жеріңнен аусаң, жақсы атыңды қалдыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған жерден жырақ кетсең де, өзіңнің жақсы ісіңмен, адал мінезіңмен ел есінде қал деген...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.