Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.5K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Ердің аты елменен,
Ел қорғаны ерменен.
Ел қорғаны ерменен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен елдің бір-бірінен ажырамайтынын білдіреді. Ер азаматтың абыройы, аты-жөні жеке бас...
Өрісті жол елге жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өрісі кең, жолы ашық адамның немесе істің елге, ортаға пайдасы тиеді д...
Айырылма, жұртым, үйіріңнен
Айырылсаң үйіріңнен,
Қолың кетпес бүйіріңнен.
Айырылсаң үйіріңнен,
Қолың кетпес бүйіріңнен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел-жұрттан, өз ортасынан ажырамауды ескертеді. Тура мағынасында, үйірінен бөлінген мал әл...
Қатардан ассаң да, халықтан аспақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам қанша биікке көтерілсе де, қатарластарынан озып шықса да, халықтың...
Құдай күні қоңсыдан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның күнделікті ырыс-несібесі, тіршілік қамы бір-бірімен тығыз байланысты екенін білді...
Ел шаруасыз болмас,
Ер жарасыз болмас.
Ер жарасыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де тіршілігі себепсіз, қамсыз болмайтынын меңзейді. Тура мағынасында: елд...
Қылыш даттанса, ел бұзылады,
Ел даттанса, ат сабылады.
Ел даттанса, ат сабылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі келіспеушілік пен наразылықтың салдары ауыр болатынын ескертеді. Тура мағынас...
Елге құнды бол да, тірі қал,
Етігіңнің нәлі кеткенше ұмыт болады.
Етігіңнің нәлі кеткенше ұмыт болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға елге пайдаң тисін, қоғамға құнды ісіңмен көрін деген ой айтады. Яғни тірі жүргенде...
Ел алғысына бөленген,
Ен бақытқа кенелер.
Ен бақытқа кенелер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің алғысын алған адам бақытқа кенеледі деген ой. Астарлы мағынасы —...
Құлан өз қағынан жерімейді.
**Негізгі мағынасы** Құлан өз қағынан жерімейді деген мақалдың тура мағынасы — құлан туған, өскен жерін тастап кетпейді,...
Хан - қазық, би - тоқпақ.
**Негізгі мағынасы** «Хан - қазық, би - тоқпақ» мақалы ел басқарудағы екі түрлі қызметтің мәнін көрсетеді. Хан — мемлек...
Жақсы - елдің мақтаны,
Жұпар гүл - жердің мақтаны.
Жұпар гүл - жердің мақтаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адамның ел ішіндегі ең қымбат, ең құрметті тұлға екенін айтады. Тура мағынасында «ж...
Еңбек ерлікке жеткізер,
Ерлік елдікке жеткізер.
Ерлік елдікке жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адамды биікке көтеретінін айтады. Адам адал еңбек етіп, табандылық танытса, ол т...
Тілін білмеген тіленіп,
Дінін білмеген күйініп,
Елін білмеген күйзеліп өлер.
Дінін білмеген күйініп,
Елін білмеген күйзеліп өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз тілін, дінін, елін танудың қаншалықты маңызды екенін үйретеді. Тура мағынасында...
Шеткі ауыл көшсе, ортаңғы ауыл шет болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір елді мекеннің шетінде отырған ауыл көшіп кетсе, бұрын ортасында тұ...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.