Жақсы - елдің мақтаны,
Жұпар гүл - жердің мақтаны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адамның ел ішіндегі ең қымбат, ең құрметті тұлға екенін айтады. Тура мағынасында «жақсы» — ізгі, өнегелі, абыройлы адам, ал «елдің мақтаны» — халық сүйсінетін, үлгі тұтатын жан. Астарлы мағынасы: елдің беделі тек байлықпен не күшпен емес, адамдарының жақсы мінезі, парасаты, еңбегі арқылы көрінеді.
Образдар мен теңеулер
«Жұпар гүл» — хош иісімен, сұлулығымен көз тартатын ең әсем өсімдік. Ол «жердің мақтаны» деп алынуы тегін емес: жердің көркі мен сәні гүл арқылы танылғандай, елдің көркі де жақсы адам арқылы байқалады. Мұнда гүлдің жұпар иісі адам бойындағы ізгілікке, сыпайылыққа, айналаға жылу беретін қасиетке теңелген. Сондықтан мақал адам бойындағы әдеп, ізгілік, кішіпейілдіктің қадірін жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қоғамда адал, білімді, мәдениетті адамдардың рөлін бағалауға үндейді. Мысалы, өз ауылына үнемі көмектесіп, жастарға бағыт беріп жүрген ұстазды немесе дәрігерді жұрт «елдің мақтаны» деп атайды. Осындай адамдар бар жерде елдің де абыройы өседі.
Jupar gúl - jerdiń maqtany.