Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
91.2K
Қаралым
205
Орташа
Сұрыптау:
Әмірші есірсе, әлеумет сорлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билік басындағы адам шектен шығып, өзіне тым сеніп, астамси бастаса, оның зардабын қара х...
Ауыл иті ала болса да,
Бөрі келгенде бірігеді.
Бөрі келгенде бірігеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ауылдың иті кейде өзара ырылдасып, ала-құла, кереғар болып жүруі мүмкін...
Сайрамда бар сансыз баб.
**Негізгі мағынасы** «Сайрамда бар сансыз баб» деген мақал Сайрам жерінің рухани, тарихи қадірін ерекше атап өтеді. Тура...
Құданың белгісі - сыйыс,
Қоныс белгісі - бейіт.
Қоныс белгісі - бейіт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі ойды қатар жеткізеді. Біріншісі — құда-жекжаттың белгісі сыйластық пен сыйысуда...
Ердің малы - елдің малы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ер азаматтың қолындағы мал — тек өзінікі ғана емес, елдің де игілігі. А...
Бақан - үй тіреуі,
Төре - ел тіреуі.
Төре - ел тіреуі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақан үйді құлатпай ұстап тұратын тіреу, ал төре елді ұстап, жөнге сала...
Керейден ұл туса,
Алашқа күн туады.
Алашқа күн туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: Керей руынан елге пайдалы, ер жүрек ұл туса, бүкіл Алаш жұртына жақсылы...
Егесіз ел азар,
Иесіз жер тозар.
Иесіз жер тозар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де қараусыз қалса, берекесі кететінін айтады. «Егесіз ел» — басы бірікпе...
Әйел ерден кетсе де, елден кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйел адам ерінен ажыраса да, туған елімен, жұртымен байланысын үзбейді....
Айбынды салтын ел бұзбас,
Адамдық антын ер бұзбас.
Адамдық антын ер бұзбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: елдің айбынды, абыройлы салтын кез келген адам бұза алмайды, ал нағыз е...
Кісі елінде күркірегенше, өз еліңде дүркіре.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған елдің қадірін біл, өз жеріңде еңбек етіп, абырой тап деген ой айтады. Тура мағынасы...
Он адам жүрген жерде із,
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп адамның бір бағытта, бір мақсатпен жасаған ісі ізсіз қалмайтынын білдіреді. Тура мағы...
Алтыдағы бала ауылға келсе,
Алпыстағы ата келіп сәлем берер.
Алпыстағы ата келіп сәлем берер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алты жастағы кішкентай бала ауылға келсе де, алпыстағы қария оған ізет...
Ел намысы - ер намысы.
**Негізгі мағынасы** «Ел намысы - ер намысы» деген мақалдың тура мағынасы — елдің абыройы мен ер азаматтың абыройы бір-...
Ер айтса, ел айтқаны,
Елдің қамын жеп айтқаны.
Елдің қамын жеп айтқаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның сөзі жеке басының ғана емес, елдің ортақ ойы мен мүддесін білдіруі керек деген...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.