Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
114.8K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Төсекте бас қосылған,
Төскейде мал қосылған.
Төскейде мал қосылған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйдің не бір ауылдың адамдары түнде бір төсекке жатып, күндіз бір...
Еңбек етпей, ер оңбас,
Бірлік болмай, ел оңбас.
Бірлік болмай, ел оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам еңбек етпесе, ісі алға баспайды; ел ішінде бірлік болмаса, жұрттың...
Бірлік - барлық, байлық, бақыт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамдар біріксе, кез келген істі атқара алады, молшылыққа да, қуанышқа...
Өзінің елін таныған ер,
Әрбір істің қамын жер.
Өзінің елін танымаған ер,
Намысын сатып, арын жер.
Әрбір істің қамын жер.
Өзінің елін танымаған ер,
Намысын сатып, арын жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған елін, жерін, халқын жақсы білетін адам әр ісіне жауапкершілікпен қарап, елдің қамын...
Ел ұлсыз болмас,
Жер гүлсіз болмас.
Жер гүлсіз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, жердің де тірегі бар екенін білдіреді. «Ұл» — ел қорғайтын, еңбек етіп, жұртқа...
Тіл - ұлттың жаны.
**Негізгі мағынасы** Тіл — халықтың ең басты белгісі, рухы мен болмысын сақтайтын қазына. Бұл мақал тілдің тек сөйлесу қ...
Хандікі қазынада.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ханның үлесі, байлығы, мүлкі қазынада сақталады деген ой. Астарлы мағы...
Азамат сыны - ерлік,
Ерлік сыны - елдік.
Ерлік сыны - елдік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал азаматтың шын бағасы ерлік іспен танылатынын айтады. Яғни, адамды сөзінен емес, қиын сәтт...
Ел от алған жерге су төкпе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің басталған ісіне, көтерілген намысына, не қызған көңіліне әдейі кедергі жасама, о...
Ер айтса, ел айтқаны,
Елдің қамын жеп айтқаны.
Елдің қамын жеп айтқаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның сөзі жеке басының ғана емес, елдің ортақ ойы мен мүддесін білдіруі керек деген...
Иті семіз, малы арық - жер азғаны,
Ынтымағы болмаса - ел азғаны.
Ынтымағы болмаса - ел азғаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: иттің семіз, ал малдың арық болуы — жердің тозғанын, шөбінің шүйгін бо...
Туған елің болмаса,
Тумай-ақ қойсын Күн мен Ай.
Тумай-ақ қойсын Күн мен Ай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туған елдің қадірі бәрінен биік екенін айтады. Адам үшін елсіз өмірдің мәні кем, өйткені...
Құданың белгісі - сыйыс,
Қоныс белгісі - бейіт.
Қоныс белгісі - бейіт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі ойды қатар жеткізеді. Біріншісі — құда-жекжаттың белгісі сыйластық пен сыйысуда...
Әйел ерден кетсе де, елден кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйел адам ерінен ажыраса да, туған елімен, жұртымен байланысын үзбейді....
Елшісіне қарап елін таны.
**Негізгі мағынасы** «Елшісіне қарап елін таны» деген мақал бір адамның ісі мен сөзі арқылы оның шыққан ортасын, елінің...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.