Достық, жолдас туралы 276
Достық туралы қазақ мақал-мәтелдері адалдық, сыйластық пен бірліктің қадірін қысқа да нұсқа жеткізеді.
276
Мақал-мәтел
98.4K
Қаралым
356
Орташа
Сұрыптау:
Адал дос жаныңды сақтайды,
Аяр дос малыңды сақтайды.
Аяр дос малыңды сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шын дос пен екіжүзді, пайдакүнем адамды салыстырады. Адал дос сенің жан дүниеңді, абыройы...
Жер берігінде қосың болсын,
Ел берігінде досың болсын.
Ел берігінде досың болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жердің берік, шұрайлы, жайлы тұсында қоныс те, елдің берік, ынтымақты...
Жалған жолдас көзіңе мақтар,
Сырт айналып сойылын баптар.
Сырт айналып сойылын баптар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалған дос пен екіжүзді адамға сенбеуді ескертеді. Ол бетіңе күліп, алдыңда мақтағансып с...
Әркімнің мінген аты - өзіне тұлпар,
Әркімнің сүйген жары - өзіне сұңқар.
Әркімнің сүйген жары - өзіне сұңқар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамға өз мінген аты да, сүйген жары да ерекше қымбат көрінетінін білдіреді. Тура мағы...
Қарғамен жолдас болсаң, шоқығаның боқ болар,
Бүркітпен жолдас болсаң, тамағың тоқ болар,
Аққумен жолдас болсаң, тәнің пәк болар.
Бүркітпен жолдас болсаң, тамағың тоқ болар,
Аққумен жолдас болсаң, тәнің пәк болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам кіммен араласса, соның мінезі мен ықпалы өзіне жұғатынын айтады. Қарға — лас жерді ш...
Саған дұшпан - маған жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сенің қарсыласың маған да қарсы, сенің жауың маған да жау деген ойды б...
Дос-жаран ауырып қалғанда,
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның досы мен жақыны ауырмай, аман жүргенде оның қадірін онша сезіне бермейтінін айтад...
Тістем нанның қадірін,
Тарыққанда білерсің.
Анық достың қадірін,
Зарыққанда білерсің.
Тарыққанда білерсің.
Анық достың қадірін,
Зарыққанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бағалы нәрсенің қадірін оның жоқтығын көргенде немесе мұқтаж болғанда ғана терең...
Сапарға шықпас бұрын серігіңді сайла,
Үй салмас бұрын көршіңді ойла.
Үй салмас бұрын көршіңді ойла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істі бастар алдында алдын ала ойлануды, айналаңдағы адаммен жарасымды қатынас құруды ү...
Ақылды қасыңнан қорықпа,
Жарымес досыңнан қорық.
Жарымес досыңнан қорық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылды адам жақын болса да, одан сескенудің қажеті жоқ, ал жарымес, яғ...
Төбелеске бергісіз араша бар,
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
Ағайынға бергісіз жаңаша бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын сәтте ара түсіп, дауды тоқтататын сабырлы, ақылды сөздің кейде күштен де үстем болат...
Мың жолдас жақсы,
Мың жолдастан бір дос жақсы.
Мың жолдастан бір дос жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп таныс, көп жолдас болғаннан гөрі шын берілген бір адал дос әлдеқайда қымбат екенін ай...
Тезек терсең теңіңмен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тезек теру сияқты қарапайым істі де өзіңмен шамалас адаммен бірге істе...
Жолдасы көптің қолдасы көп.
**Негізгі мағынасы** Жолдасы көп адам жалғыз қалмайды, қай кезде де сүйенетін тірегі болады. Мақалдың тура мағынасы — қ...
Жыласуға жақын жақсы,
Сыйласуға жат жақсы.
Сыйласуға жат жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жақсы көрінген адаммен де араласқанда сақ болуды ескертеді. Тура мағынасында: кей...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Жолы болар жігіттің,
Жеңгесі шығар алдынан.
Жеңгесі шығар алдынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолы оңға басатын, ісі сәтті жігіттің алдынан жеңгесі шығып, жолын ашы...
Тең теңімен, тезек қабымен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың өзіне лайық, деңгейлес ортамен араласатынын білдіреді. Тура мағынасында — салм...
Басыңа іс түссе,
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
Жақсы көмек етеді.
Жаман күліп өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындыққа тап болғанда адамның шын досы мен жаны ашыр жақыны білінеді деген ойды білдіред...
Бұл бөлімде достық туралы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар адал дос пен жалған досты айыру, қиын күнде қолдау көрсету, сенім мен құрметтің маңызын ұрпақтан-ұрпаққа нақыл сөзбен жеткізеді.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.
Достыққа арналған мақал-мәтелдер адамның мінезін, қарым-қатынас мәдениетін және ортақ мақсатқа жұмылудың құнын түсіндіреді. Мұнда дос таңдаудың жауапкершілігі, татулықтың берекесі, бірлік бар жерде тірлік бар екені сияқты ойлар кеңінен көрініс табады.