Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
70K
Қаралым
170
Орташа
Сұрыптау:
Бұлаққа бұлақ қосылса, егізбіз дер,
Көлге көл қосылса, теңізбіз дер.
Көлге көл қосылса, теңізбіз дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бірлік пен көбейген күштің құнын айтады. Тура мағынасы бойынша, кішкентай бұлақтар қосылс...
Татсыз түрік болмас,
Түріксіз бөрік болмас.
Түріксіз бөрік болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бөріктің тысы, яғни сыртқы қабаты болмаса, бөрік тігіліп бітпейді; ал...
Бармақ мықты болса,
Саусақтардың жұдырық болуы оңай.
Саусақтардың жұдырық болуы оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бас бармақ мықты, берік болса, қалған саусақтарды жинап жұдырық түю оңа...
Еңбек етпей, ер оңбас,
Бірлік болмай, ел оңбас.
Бірлік болмай, ел оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам еңбек етпесе, ісі алға баспайды; ел ішінде бірлік болмаса, жұрттың...
Атыңнан айырылсаң да,
Ер-тоқымыңнан айырылма
Қатыныңнан айырылсаң да,
Қазан-ошағыңнан айырылма
Қазан-ошағыңнан айырылсаң да,
Халқыңнан айырылма.
Ер-тоқымыңнан айырылма
Қатыныңнан айырылсаң да,
Қазан-ошағыңнан айырылма
Қазан-ошағыңнан айырылсаң да,
Халқыңнан айырылма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — адам өмірде қандай қиындық көрсе де, өз тірегін, өзегін жоғалтпау керек. А...
Қой ақсағымен мың болар.
**Негізгі мағынасы** Қой ақсағымен мың болар деген мақалдың тура мағынасы — бір ақсаған, әлсіздеу қойдың өзі де көптің і...
Еңбек қылмай ер оңбас,
Бірлік қылмай ел оңбас.
Бірлік қылмай ел оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ер адам да, ел де өзінен-өзі түзеліп кетпейді, оған міндетті түрде еңб...
Жақсының қасиеті - жарастыру,
Жаманның қасиеті - таластыру.
Жаманның қасиеті - таластыру.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы адам мен жаман адамның мінезін салыстырады. Жақсы кісі елді, ағайынды, досты бір-бі...
Ырыс алды - ынтымақ.
**Негізгі мағынасы** «Ырыс алды - ынтымақ» деген мақалдың тура мағынасы — береке мен молшылықтың бастауы татулық пен ауы...
Жақын таласса, жатқа жем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы – бір-біріне жақын адамдар, яғни туыс, ағайын, дос не көрші өзара жанжал...
Тірлік басқа болса да ,
тілек бір.
Бармақ басқа болса да ,
білек бір.
тілек бір.
Бармақ басқа болса да ,
білек бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша саусақтар әртүрлі болғанымен, олар бір қолға жиналып, бір білекк...
Қос-қос орда, қос орда,
Қосылып қонбас малдан соң.
Қоспақ өркеш сары атан,
Қом жинамас майдан соң.
Қосылып қонбас малдан соң.
Қоспақ өркеш сары атан,
Қом жинамас майдан соң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — ынтымақ пен бірлік болмаған жерде береке де, нәтиже де азаяды. Тура мағына...
Ырыстан ынтымақ озар.
**Негізгі мағынасы** Ырыс та, байлық та, береке де адамға жалғыз өзі толық қуаныш әкелмейді. Ал ынтымақ бар жерде тірлік...
Жер берігінде қосың болсын,
Ел берігінде досың болсын.
Ел берігінде досың болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жердің берік, шұрайлы, жайлы тұсында қоныс те, елдің берік, ынтымақты...
«Сіз» деген - әдеп,
«Біз» деген - көмек.
«Біз» деген - көмек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тілінде, қарым-қатынасында сыпайылық пен сыйластықтың маңызын айтады. «Сіз» деп с...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
"Сіз", "біз' деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста ізетті, сыпайы сөйлеудің маңызын білдіреді. «Сіз», «біз» деген сө...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.