Бала туралы 220
«Бала туралы» мақал-мәтелдер бала тәрбиесі, ата-ана жауапкершілігі мен ұрпақ мәнін дәріптейтін халық даналығы.
220
Мақал-мәтел
63.1K
Қаралым
286
Орташа
Сұрыптау:
Көңілі жаманнан көзсіз бала туады.
**Негізгі мағынасы** Көңілі жаман, ниеті бұзылған адамның тәрбиесінен, сөзінен не ісінен пайда аз, кесір көп болады деге...
Ананың көңілі қызында,
Қызының көңілі қызылда.
Қызының көңілі қызылда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ананың жүрегі әрқашан өз қызын ойлап, соның амандығы мен абыройын тілейтінін білдіреді. Т...
Тәрбиені тай-өгізге жеккен.
**Негізгі мағынасы** «Тәрбиені тай-өгізге жеккен» деген мақал тәрбиені өте жас кезден бастау керек екенін білдіреді. Ту...
Әр бала бір жалғыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр бала өзінше жеке, дара адам. Астарлы мағынасы — әр баланың мінезі,...
Қазанның қайнағанын қара,
Баланың ойнағанын қара.
Баланың ойнағанын қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі шынайы жылылық пен берекені сырттан емес, көзге көрінетін әрекеттен тануға болат...
Айдан ұл, Күннен қыз тудырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың баласы асыл, көрікті, тәрбиелі болсын деген ізгі тілегін білдіреді. Тура мағы...
Қайғы шеккен жігіттің шерін,
Не бала сүю, не лашын шүю тарқатады.
Не бала сүю, не лашын шүю тарқатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіттің жан жарасын, ішкі мұңын басатын екі күшті нәрсе бар екенін айтады: бірі — бала с...
Тұз десе, түйеде тағат жоқ,
Төркін десе, қызда тағат жоқ.
Төркін десе, қызда тағат жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне тән ынтық, тартып тұратын күші болатынын білдіреді. Түйе тұздың иісін с...
Оңар бала топқа үйір,
Оңбас бала жоққа үйір.
Оңбас бала жоққа үйір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың мінезі мен тәрбиесіне үлкен мән береді. Тура мағынасында, жақсы бала көптің ортас...
Ырысқа қарай ұл өсер,
Ананы көріп қыз өсер.
Ананы көріп қыз өсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың өсуі мен мінез-құлқы отбасыдағы ырыс-берекеге, тәрбиеге және үй ішіндегі өнегеге...
Боталы түйе боздауық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ботасы бар түйе боздап, үнемі дыбыс шығарып, төлін іздеп жүреді. Астар...
Ұлсыз қатын шүмекке тоймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұлы жоқ әйелдің көңілі толмай, бір нәрсеге тоқтамай, жетпегенін сезіні...
Он үште ұл ұлан,
Он бесте қыз ұлан.
Он бесте қыз ұлан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жасөспірімнің ерте есейетінін білдіреді. «Он үште ұл ұлан» дегені — ұл бала бұл жаста бал...
Сусыз жердің шөбі аясыз,
Ұлсыз елдің малы аясыз.
Ұлсыз елдің малы аясыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — суы жоқ жерде шөптің көктемей, күйзеліп өсуі; ал ұл жоқ елде малдың қо...
Адам баладан өседі,
Сиыр танадан өседі.
Сиыр танадан өседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам да, мал да кішкентайынан өсіп-өнетінін білдіреді. Тура мағынасында, бала қалай ерже...
Ең көп оқылған
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Кәрі қыз бала тапса,
Қоярға жер таппайды.
Қоярға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жасы келген қыздың бала сүйсе, қатты қуанып, не істерін білмей абдырап қ...
0, Құдайым, бала бер,
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
Бала берсең, сана бер.
Сана бермеген балаңды,
Қайтып өзің ала бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам баласын Құдайдан тілегенде, тек ұрпақ беруді емес, оған ақыл, сан...
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана...
«Бала туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың ұрпаққа деген көзқарасын, тәрбиенің өзегін және ата-ананың парызын жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санаттағы даналықтар баланың мінезін қалыптастыру, білімге баулу, еңбекке үйрету, үлкенді сыйлау секілді құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.
Мұнда бала — отбасының қуанышы ғана емес, елдің ертеңі екені айтылады. Мақал-мәтелдер арқылы ата-анаға өнеге, балаға бағыт беріледі: мейірім мен тәртіптің, ақыл мен үлгінің маңызы еске салынады. Осы санаттағы сөздер күнделікті тәрбиеде, сабақта, тіл дамытуда және мәнді ой айтқанда жиі қолданылады.