Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
73.1K
Қаралым
171
Орташа
Сұрыптау:
Жүйрік атқа мінген Құдайын ұмытар.
**Негізгі мағынасы** Жүйрік атқа мінген адам желдей ескен шабысқа елтіп, өз-өзін ұстай алмай, тіпті Құдайын ұмытатындай...
Кедей іштегі бұзауды сауда қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам қолында жоқ, әлі тумаған не іштегі бұзауды да саудаға салып...
Жердің аласа-биігі бар,
Жолдың ашығы-тұйығы бар.
Жолдың ашығы-тұйығы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз деңгейі, өз қиындығы болатынын білдіреді. Жердің аласа да, биігі де...
Құдайдан бала сұрасаң, береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Алладан перзент сұраған адамға бала берілуі мүмкін деген сенім. Астарл...
Құдай бергенге құлай береді.
**Негізгі мағынасы** Құдай бергенге құлай береді деген мақал адамның бақ-несібесі өзінен-өзі келе беретінін, кейде еңбег...
Бірі тесік, бірі кесік заман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің, заманның біркелкі болмайтынын білдіреді. Бір адамның жағдайы жақсы болып тұрса,...
Тау да шөгеді, су да солады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — биік тау да уақыт өте мүжіліп, шөге береді, мөлдір су да тартылып, аза...
Ажал айтып келмейді,
Бір адамға екі өмір
Тағдыр әсте бермейді.
Бір адамға екі өмір
Тағдыр әсте бермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өткінші екенін, өлімнің алдын ала ескертпей келетінін білдіреді. Ажал адамға хаба...
Орнында бар оңалар.
**Негізгі мағынасы** «Орнында бар оңалар» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе өз орнында сақталса, жоғалмай, бүтін...
Әр заманда бір сұрқылтай.
**Негізгі мағынасы** «Әр заманда бір сұрқылтай» деген мақал әр дәуірдің өзіне тән қиыншылығы, мазасы кетіретін мәселесі...
Дүниеде тек Құдай мұңсыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дүниеде ешбір адам, жан иесі толық мұңсыз, уайымсыз болмайды; тек Құда...
Тәуекелдің кемесі суға батпас.
**Негізгі мағынасы** Тәуекел еткен адам мақсатынан қайтпай, батыл қадам жасаса, көбіне діттегеніне жетеді деген ой айтыл...
Адам ойлайды, Құдай шешеді.
**Негізгі мағынасы** Адам қанша жоспар құрып, ойлап-толғанғанымен, өмірдің соңғы нәтижесі өз қолында емес екенін бұл мақ...
Пәлеге - сабыр, қазаға - тәуба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам басына қиындық, пәле немесе қайғы түссе, ең алдымен сабыр сақтауды, ал ауыр қазаға,...
Біреу өлмей біреу күн көрмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің өмірден өтуі, кетуі арқылы екінші біреу тіршілік етіп, нәпақа...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.