Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.4K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Қаңбақтан қашсаң дөңбекке.
**Негізгі мағынасы** Қаңбақтан қашсаң, дөңбекке ұшырайсың деген сөз. Яғни адам бір жамандықтан қашып құтыламын деп, одан...
Қорада лақ туса, өрісте от өнер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорада лақ туса, өрістегі от та оған жетіп, тез өшіп қалады. Астарлы ма...
Өмір қартайса да, көңіл қартаймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам жасы ұлғайса да, оның ішкі сезімі, арман-тілегі, өмірге құштарлығ...
Ешкінің ажалы жетсе, Қойшының таяғына сүйкенер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ажалы жеткен ешкі қойшының таяғына сүйкеніп, өзіне зиян келтіруі мүмкін...
Балықтың өзі суда, көзі қырда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балық су ішінде тіршілік етсе де, көзі қырда, яғни су сыртындағы кеңіст...
Қанша берік дегенмен,
Тәуекел де қажиды.
Тәуекел де қажиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша мықты, берік нәрсе болса да, ұзаққа созылған ауыртпалыққа төтеп б...
Сәтін салған ауруға не болса сол ем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауруға қандай ем тап келсе, соны пайдалану. Астарлы мағынасы — қолайлы...
Жердің аласа-биігі бар,
Жолдың ашығы-тұйығы бар.
Жолдың ашығы-тұйығы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз деңгейі, өз қиындығы болатынын білдіреді. Жердің аласа да, биігі де...
Жүйрік атқа мінген Құдайын ұмытар.
**Негізгі мағынасы** Жүйрік атқа мінген адам желдей ескен шабысқа елтіп, өз-өзін ұстай алмай, тіпті Құдайын ұмытатындай...
Көктен сұрағанын жерден берді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің тілегі, арманы немесе сұраған нәрсесі күткенінен де тез, оңай орындалғанын білді...
Заманақыр болғанда,
Пір мүриттерін іздейді.
Пір мүриттерін іздейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүниенің берекесі кетіп, тәртіп бұзылған шақта бұрын іздеп, сыйлайтын адамдарыңның өзі ке...
Көкте байлау,
Жерде тұрлау жоқ.
Жерде тұрлау жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көкте ештеңені мықтап байлап қою мүмкін емес, жерде де бір орында қазық...
Істеп салдым бір істі,
Алла оңғарсын бұл істі.
Алла оңғарсын бұл істі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бір істі бастап, қолынан келгенін істеп болған соң, қалған нәтижесін Жаратқанға...
Жазылармын деп ауру үмітті,
Байырмен деп жарлы үмітті,
Кетермін деп қыз үмітті.
Байырмен деп жарлы үмітті,
Кетермін деп қыз үмітті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның үмітке алдануын, әр нәрсені қиялға сүйеп күте беретінін меңзейді. Ауру адам жазыл...
Қураған терек құлап тынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қурап, қуаты кеткен терек ақырында құлап, өз тіршілігін тоқтатады. Аст...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.