Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
73.2K
Қаралым
171
Орташа
Сұрыптау:
Көшерін жел біледі,
Қонарын сай біледі.
Қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі көшу-қону, орын ауыстыру, қоныс таңдау сияқты істің алдын ала белгісіз, қ...
Өмір барда қаза бар.
**Негізгі мағынасы** «Өмір барда қаза бар» деген мақалдың тура мағынасы — адам тірі жүрген жерде өлім де бар, яғни өмір...
Қураған терек құлап тынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қурап, қуаты кеткен терек ақырында құлап, өз тіршілігін тоқтатады. Аст...
Құс жеткен жеріне қонады.
**Негізгі мағынасы** «Құс жеткен жеріне қонады» деген мақалдың тура мағынасы — құс ұшып барып, шаршайтын немесе қауіпсі...
Ай арасы - толас.
**Негізгі мағынасы** «Ай арасы - толас» деген мақал уақыттың өз ырғағы бар екенін, әр істің өз кезеңі мен тынысы болаты...
Өмір өзіңдікі, өлім өзгенікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі өз қолында екенін, ал өлімнің өз еркінен тыс, басқа бір құбылыс екенін меңз...
Жабырқамас көңіл жоқ,
Жанып бітпес көмір жоқ.
Жанып бітпес көмір жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде мұңаймайтын, жабықпайтын жан болмайтынын айтады. Әр адам басынан түрлі қиындық, өк...
Айы жеткен айында,
Күні жеткен күнінде өледі.
Күні жеткен күнінде өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өз уақыты, өз мерзімі бар екенін білдіреді. Тура мағынасында айы мен күні жет...
Мың күн жанған шырақ бір күн сөнеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұзақ уақыт жанып тұрған шырақтың да бір күні сөніп қалатыны. Астарлы ма...
Бір ас бір асқа орын береді.
**Негізгі мағынасы** «Бір ас бір асқа орын береді» деген мақалдың тура мағынасы — бір рет ішілген не желінген ас келесі...
Жалаң аяқ жар кешті,
Қызыл аяқ қар кешті.
Қызыл аяқ қар кешті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам бір кезде жалаң аяқ болып, жар бойымен де, қар үстімен де жүріп өт...
Құдайдың күнінің жаманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Құдайдың жаратқан күні жаман болмайды деген ой айтылады. Яғни әр күннің өз несібесі, өз ырысы, өз с...
Құдай - біреу , кезек - екеу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдай жалғыз, ал адамның өміріндегі кезек, сын, несібе, қуаныш пен қай...
Бұйырғанға дауа жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Бұйырғанға дауа жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — тағдырға, жазмышқа қарсы амал жоқ деген сөз. А...
Қайғы жоқта қайғы болды,
Қайынатамның өлгені.
Қайынатамның өлгені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына күтпеген ауыртпалық түскенде айтылатын сөз. Тура мағынасында — қайынатасы...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.