Жау, дұшпан туралы 79
Жау мен дұшпан туралы мақал-мәтелдер сақтық, бірлік және сабыр арқылы қауіптен қорғануды үйретеді.
79
Мақал-мәтел
25.4K
Қаралым
322
Орташа
Сұрыптау:
Жауды аяған жаралы.
**Негізгі мағынасы** «Жауды аяған жаралы» деген мақалдың тура мағынасы — жауға босаңсып қарасаң, өзің де зардап шегесің....
Гүрілдеп келген жаудан,
Күлімдеп келген қас жаман.
Күлімдеп келген қас жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай айбар шегіп, ашықтан-ашық қауіп төндірген жаудың өзі алдын ала танылады, одан сақ...
Қылыш түбі - ұрыс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қылыштың жүзі, яғни оның ең соңғы мәні — ұрыс, соғыс, қақтығыс. Астарлы...
Жаудың сырын жау білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаудың ішкі ойын, жоспарын, әлсіз не күшті тұстарын жаудың өзі де толы...
Қуғынмен келген сүргінмен кетеді.
**Негізгі мағынасы** Қуғынмен келген адам не зат, не билік ұзақ тұрақтамайды деген ой айтылады. Тура мағынасында біреуді...
Жау да бір, жыртқыш аң да бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жау да, жыртқыш аң да адамға бірдей қауіпті. Астарлы мағынасы — адам ө...
Дау - айтыс, барымта - қайтыс.
**Негізгі мағынасы** Дау мен тартыс адамды тоқтамға жеткізбей, тоздырады; ал барымта сияқты өрескел іс тіпті адам өлімін...
Бір мылтықтың аузына мың кісі сыяды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана мылтықтың аузынан шыққан оқ көп адамға әсер ете алады деген...
Елге дұшпан жерге сыймас,
Жерге дұшпан елге сыймас.
Жерге дұшпан елге сыймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елге жау болған адамға ол елдің жері де, тынысы да тар келеді; ал жерг...
Хан көп болса, жау көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір елде немесе ортада хан, басшы, әмірші көп болса, елдің берекесі кет...
Жауды көрсе, ердің жүзі қызарар ,
Жауға кірсе, жердің жүзі қызарар.
Жауға кірсе, жердің жүзі қызарар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің намысы мен жауапкершілігін суреттейді. Тура мағынасында, жауды көргенде ердің...
Жеңілген елде желке жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа тән, ал астарлы мағынасы өте терең. «Жеңілген ел» дегені — жауға,...
Дауға барсаң, бірің бар,
Жауға барсаң, бәрің бар.
Жауға барсаң, бәрің бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дау-шарға, келіспеушілікке барған кезде бір адам да жеткілікті болуы м...
Жауың тышқан болса, арыстан деп қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жау әлсіз болса да, оны әлсіз деп менсінбей, сақ бол деген ескерту. Ас...
Жел тұрды десе,
Үйіңе арқан сал.
Жау келді десе,
Қолыңа қылыш, қалқан ал.
Үйіңе арқан сал.
Жау келді десе,
Қолыңа қылыш, қалқан ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әрдайым дайын, сақ әрі сергек болуға шақырады. Тура мағынада жел тұрса, үйдің бұзы...
Ең көп оқылған
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Үйреніскен жау атыспаққа жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұрын бір-біріне үйреніп қалған жаулар соғысқа, қақтығысқа да шебер бо...
Жау жоқ деме, жар астында,
Бөрі жоқ деме, бөрік астында.
Бөрі жоқ деме, бөрік астында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әрдайым сақ болуға, аңғалдыққа салынбауға шақырады. Тура мағынасы: жау да, қасқыр...
Ағайын ала болғанда,
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
Ауыздағы ас кетер.
Аңдыған дұшпан көбейіп,
Жау қолында бас кетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, яғни жақын туыс пен ел-жұрттың арасына алауыздық түскенде, береке қашатынын ай...
«Жау, дұшпан туралы» мақал-мәтелдер — елдің сыртқы қауіпке, ішкі алауыздыққа және қастық пиғылға қатысты өмірлік тәжірибесін жинақтаған нақыл сөздер. Бұл санатта сақ болу, дұшпанның айласын аңдау, артық даңғойлықтан қашу, қиын сәтте берік болу сияқты ойлар айтылады.
Мұндай мақалдар адамды бірлікке, ұйымшылдыққа, ақылмен әрекет етуге үндейді. Жауға алдырмас күш — татулық, тәртіп және әділ шешім екенін еске салып, ерлік пен парасатты қатар қояды. Сонымен бірге, дұшпандықты өршітпей, сабыр сақтап, қауіпті бағамдап, бейбіт жолды ұмытпауға тәрбиелейді.
Мұндай мақалдар адамды бірлікке, ұйымшылдыққа, ақылмен әрекет етуге үндейді. Жауға алдырмас күш — татулық, тәртіп және әділ шешім екенін еске салып, ерлік пен парасатты қатар қояды. Сонымен бірге, дұшпандықты өршітпей, сабыр сақтап, қауіпті бағамдап, бейбіт жолды ұмытпауға тәрбиелейді.