Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
405.7K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Аты - бал, ісі - сал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы сөзіне емес, істеген әрекетіне қарап бағалау керек дегенді білдіреді. «Аты...
Мысықтың өлімі тышқанға той.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: мысық өлсе, оны жау көретін тышқанға қуаныш туады. Астарлы мағынасы: бі...
Неге керек қазақтың,
Жүйрігі менен жорғасы,
Өзімізде де бар бір «жаман».
Жүйрігі менен жорғасы,
Өзімізде де бар бір «жаман».
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — «Қазақтың жүйрігі мен жорғасы неге керек, өйткені өз арамызда да сонд...
Көпті жамандаған көмусіз қалады.
**Негізгі мағынасы** Көпті жамандаған адам елдің де, жұрттың да ырысын кетіріп, өзіне сүйеу таба алмайды деген ой айтыла...
Алыссаң, атаң болса да жық,
Аясаң, көтеріп жібер.
Аясаң, көтеріп жібер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күрес, тартыс үстінде қарсыласың кім болса да, күш сынасқанда аяушылық...
Қанша білгіш десе де,
Халық сүймес арсызды.
Халық сүймес арсызды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қанша білімді, ақылды адам болып көрінсе де, егер ол арсыз, ұятсыз бол...
Татуға - тіл, сұлуға - сұқ.
**Негізгі мағынасы** «Татуға - тіл, сұлуға - сұқ» деген мақал адам баласының көңілі мен ниетіне байланысты айтылған. Та...
Бақан аттаған жарымас,
Балта аттаған байымас.
Балта аттаған байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі аттап өтіп, үстірт қана қарап, шала істеген адам мақсатына же...
Жамандық қылсаң пәле күт,
Бәріне де зауал бар.
Бәріне де зауал бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жаман іс істесе, оның салдары міндетті түрде болатынын ескертеді. Яғни, біреуге қи...
Әйелді жаман десең, анаң соның ішінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелге орынсыз тіл тигізбеуді ескертеді. Тура мағынасында: біреудің әйелін жамандасаң, өз...
Қорқау қасқырға жем болғанша,
Арыстанға жем бол.
Арыстанға жем бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіз, қорқақ қасқырға жем болғаннан гөрі, күшті арыстанға жем болу жақ...
Аққа құлып жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Аққа құлып жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — ақ, таза нәрсені ешқандай құлыппен жауып ұстай алм...
Егіле сүйген елжіретер,
Ақыры бір күн еңіретер.
Ақыры бір күн еңіретер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам біреуге шектен тыс беріліп, орынсыз елжіреп, өте нәзік сезімге ерік берсе, соңы өкін...
Көпті жылатқан көп жүрмес.
**Негізгі мағынасы** Көпті жылатқан, яғни елдің, жұрттың көңілін түсіріп, зар қақсатқан адам ұзаққа бармайды. Мұнда тура...
Жыланның сырты жылтыр, іші у.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі болмысы екі түрлі болуы мүмкін екенін ескертеді. Тура ма...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.