Саудың асын ішіп,
Аурудың ісін істейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: дені сау адамның асын ішіп алып, ауру кісінің әрекетін жасау. Астарлы мағынасы: адам жақсы мүмкіндікке, мол ырзыққа, молшылыққа ие бола тұра, соны бағаламай, өзіне зиян келтіретін, әлсіздікке ұрындыратын іс істейді. Яғни қолындағыны орнымен пайдаланбай, берекесін қашырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «саудың асы» — күш-қуат, тоқшылық, мүмкіндік, ал «аурудың ісі» — әлсіздік, пайдасыз қылық, өнімсіз тірлік. Халық адам бойындағы осы қарама-қарсылықты шебер салыстырады: саулық бар жерде іс те алға басуы керек, ал керісінше қылық адамды төмен тартады. Бұл жерде дене ғана емес, мінез бен ой да сыналып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз мүмкіндігін дұрыс қолданбайтын адамға айтылады. Мысалы, студент емтиханға дайындалудың орнына уақытын телефонға жұмсап, кейін төмен баға алса, жұрт «саудың асын ішіп, аурудың ісін істеді» деуі мүмкін. Бұл сөз адамды ойлануға, ресурсын босқа шашпауға шақырады.
Aýrýdyń isin isteıdi.