Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
406K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
От суымайды, сөнеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — от бірте-бірте әлсіреп, әуелі суымай тұрса да, ақыры сөніп қалады. Аст...
Досыңды жамандама, доссыз қаласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз досын орынсыз даттамауын ескертеді. Тура мағынасында: досың туралы жаман сөз а...
Сараң асын бермейді, көзінің жасын береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң адамды әшкерелейді: ол қолындағы барын бөлісуге қимайды, керек кезде жомарттық таны...
Құлшар өссе, қожаның құлы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында біреудің бағы, дәулеті немесе күші артса, екінші біреудің соған тәуелді...
Ерге берсең асыңды,
Ерлер сыйлар басыңды.
Ерлер сыйлар басыңды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматты құрметтеп, оған лайық ізет көрсетсең, ол да сені сыйлап, қадіріңді арттырады...
Бек берсе, бетіне қарама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу саған жақсылық жасап, сый-сияпат берсе, оның түр-тұлғасына, кемші...
Адал ниет аздырмайды,
Арамдық бойды жаздырмайды.
Арамдық бойды жаздырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды тура жолдан тайдырмайтын күш — адал ниет екенін айтады. Егер ойың да, ісің де таза...
Ер жігітке өлім бар да, қорлық жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың өмірінде қауіп-қатер, сынақ, тіпті өлім де болуы мүмкін екенін айтады. Бірақ...
Адал еңбек аздырмас,
Сұмдық бойды жаздырмас.
Сұмдық бойды жаздырмас.
**Негізгі мағынасы** Адал еңбек адамды төмендетпейді, қайта өсіреді, абыройын арттырады. Ал сұмдық, қулық-сұмдық, арам ж...
Бақ адасса, батпаққа қонады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бағытын жоғалтқан құс таза жерге емес, батпаққа келіп қонады. Астарлы...
Той тондыға жарасады,
Ас аттыға жарасады.
Ас аттыға жарасады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той кезінде киімің болса киіп, ас ішетін, яғни бар жағдайыңды орнымен...
Тынбаған дау жаман,
Қайта шапқан жау жаман.
Қайта шапқан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқтамаған дау да, қайта-қайта шапқан жау да жаман деген сөз. Астарлы...
Ит құтырса, иесін қабар,
Дау құтырса, биін табар.
Дау құтырса, биін табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ашу қысқан ит өзін бағып-қаққан иесіне де шабуы мүмкін. Астарлы мағынас...
Оттың шаласы, сөздің аласы жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің де, оттың да екі жүзді, зиянды жағы болатынын ескертеді. Тура мағынасында, оттың ш...
Махаббат барда машақат бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: махаббат болған жерде оңайлық аз, яғни сүйіспеншілікпен бірге жауапкерш...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.