«Сұлулықтан да зекет алу керек.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Ислам бойынша байлығы жеткен адам малы мен мүлкінің бір бөлігін мұқтаждарға зекет етіп береді. Мақал осы ұғымды сұлулыққа көшіреді: Құдай берген көрік те бір байлық, одан да өзгеге үлес шығу керек. Сұлу адам өзімшіл, тәкаппар болмай, жылы сөзімен, мейірімімен, жақсы ісімен айналасын қуантуы тиіс. Кейде мақал әзілмен айтылады: сұлу қыз жігіттерге бір жылы қабақ, бір күлкі сыйлауы керек, бұл да оның «зекеті». Түп мағынасы — әр сыйдың өз парызы бар.

Образдар мен теңеулер

Зекет — мұсылман парызының бірі: жылдық молшылықтың қырықтан бірін кедей-кепшікке беру. Көшпелі қазақта зекет көбіне малмен төленген, ауылдың жарлысы осыдан үлес алған. Мақал байлық пен сұлулықты бір таразыға қояды: екеуі де адамның өз еңбегімен емес, Алланың берген несібесімен келеді деп саналған. Сондықтан екеуінен де «үлес» алынуы заңды. «Да» шылауы ойдың шегін кеңейтеді: малдан ғана емес, сұлулықтан да.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды көбіне жеңіл әзілмен, сұлу, бірақ томаға-тұйық не тәкаппар адамға айтады: көркің бар екен, енді жылы шырайыңды да аяма дегендей. Әжелер немересіне мейірімді болуды осылай ұқтырады. Кейде әдемі нәрсенің иесі оны басқаларға көрсетуге, бөлісуге тиіс деген мағынада да айтылады. Мысалы, гүл бағын ешкімге көрсетпейтін көршіге: «Сұлулықтан да зекет алу керек, бағыңды балаларға бір көрсетші» деуге болады.

Қолданылу жағдаяттары

— Тойда әдемі киінген келін бір бұрышта үнсіз отырғанда, енесі оны биге шақырып, күліп мақалды айтады.
— Көрші апай аулада өсірген раушандарын үзіп, ауылдағы науқас кемпірге апарғанда, қасындағылар осы мақалды еске алады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Сұлулықтан да зекет алу керек. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Sulýlyqtan da zeket alý kerek.