Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
406.2K
Қаралым
184
Орташа
Сұрыптау:
Жаманды айтып, жақсыны таяп қой.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаман адамды ауызға ала беріп, жақсы адамды өзіңе жақын ұстап, қадірле...
Арам жесең, тойғаныңша же,
Ұрлық қылсаң, өлгенше қыл.
Ұрлық қылсаң, өлгенше қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — арам ас жеген адам тоя береді, ал ұрлық жасаған кісі оны бір рет істеп...
Пейілі тар
аспанды алақандай,
жерді тебінгідей көреді.
аспанды алақандай,
жерді тебінгідей көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң, тар пейілді адамның дүниетанымы да тар болатынын білдіреді. Ондай кісі өзінен басқ...
Ботасы өлген інгенге,
Нар теліген зорлық.
Құлыны өлген қулыққа,
Тай теліген зорлық.
Нар теліген зорлық.
Құлыны өлген қулыққа,
Тай теліген зорлық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ботасынан айырылған інгенге өзге нардың ботасын телу де, құлынынан айы...
<<Сіз, біз» деген - сөздің желімі,
Өтірік - шындықтың келіні.
Өтірік - шындықтың келіні.
**Негізгі мағынасы** «Сіз, біз» деп сөйлеу — адамдар арасындағы сыйластықты, ілтипатты ұстайтын әдепті сөз. Ал «сөздің ж...
Сәтін салған ауруға не болса сол ем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауруға қандай ем тап келсе, соны пайдалану. Астарлы мағынасы — қолайлы...
Шақты деп араз болма арамен, балы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай ұсақ нәрсеге бола ренжісіп, араға сызат түсірме деген ойды білдіреді. «Шақты» — а...
Сақтықты соқырдан үйрен,
Кішілікті түйеден үйрен.
Кішілікті түйеден үйрен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өмірде сақ болуды, артық мақтанбай, байсалды жүріп-тұруды үйретеді. «Сақтықты соқы...
Мың жаудан бір жансыз жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мыңдаған жаудың ішінде де бір жансыз, дәрменсіз адамнан келетін кесірд...
Аққа зауал жоқ.
**Негізгі мағынасы** Аққа зауал жоқ деген сөз – ақиқат пен адал істің түбі жоғалмайтынын, әділдік ақыры жеңетінін білдір...
Әдептілік - әдемілік.
**Негізгі мағынасы** Әдептілік адамның сыртқы көркінен де биік тұратын қасиет екенін білдіреді. Тура мағынасында «әдеміл...
Әр Мұсаға - бір перғауын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ол астарлап айтылған сөз. Мағынасы: әрбір мейірімді, сабырлы, әлсіз...
Барымта алған мал емес,
Қуып алған құн емес.
Қуып алған құн емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің малын тартып алу, күшпен иемдену — шынайы пайда емес, адал еңбекпен келген дүние...
Су тоқтаса тоқтар, сұм тоқтамас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: су өз арнасымен ақпаса, тоқтап қалады. Ал астарлы мағынасы: табиғаттағ...
Ақ пен қараны шындық айырады.
**Негізгі мағынасы** Ақ пен қараны шындық айырады дегені — дұрыс пен бұрысты, адал мен арамды, ақиқат пен жалғанды тек...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.