Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
406.9K
Қаралым
185
Орташа
Сұрыптау:
Өлейін деген тышқан
мысықтың құйрығымен ойнайды.
мысықтың құйрығымен ойнайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте қиын жағдайға түскен адам не тіршілік иесі кейде ақылға сыймайтын, қауіпті қадамға ба...
Жақсыны жолдасынан таны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды оның өз сөзімен ғана емес, айналасындағы жолдасы арқылы да тануға болатынын айтад...
Керекке - терек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: керегі бар адамға терек те пайдалы, қажет кезінде кез келген нәрсенің қ...
Мыржақ жігітке ыржық қыз - Ләйлісі болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жарасымсыз, ұсқынсыз немесе мінезі келіспейтін екі адамның бір-біріне лайық болып...
Екі жақсы қосылса,
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
Өлгенше дос болады.
Екі жаман қосылса,
Өлгенше өш болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі жақсы адам бір-бірімен жақындасса, арадағы сыйластықтары өмір бойы...
Сарқытта сыпа да, шыпа да бар.
**Негізгі мағынасы** Сарқыт — қонақтан немесе той-томалақтан қалған ас-су, дәмнің үлесі. Бұл мақалдың тура мағынасы: сар...
Жетім балаға жеті бидай да тамақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетім баланың тұрмысы жұтаң, мұқтаждығы көп болатынын білдіреді. Тура мағынада, аз ғана а...
Жыланды өлтіргеннің сауабы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жылан адамға қауіп төндіретін жәндік, оны өлтіру арқылы адам өзіне жән...
Пейілсіз берген ас кешке жетпес,
Пейілді берген ас естен кетпес.
Пейілді берген ас естен кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дастарқаннан берілген ас, егер пейілсіз, көңілсіз, амалсыз берілсе, он...
Есекті қанша ұрсаң да, ат болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: есекті қанша сабасаң да, ол атқа айналмайды. Астарлы мағынасы: адам не...
Ақылды «көндім» десе,
Ақымақ «жеңдім» дейді.
Ақымақ «жеңдім» дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сөзге, дау-дамайға және өмірлік жағдайға көзқарасын салыстырады. Ақылды адам кейд...
Тілі екеудің ділі екеу.
**Негізгі мағынасы** «Тілі екеудің ділі екеу» деген мақал бір адам екі тілде сөйлесе, оның ішкі ұстанымы да екіұшты бол...
Досқа - жаз, жауға - аяз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дос пен дұшпанға деген көзқарастың екі бөлек болатынын аңғартады. Досқа — жаз, яғни жылы...
Алушы - арыстан, беруші - тышқан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ол салыстыру арқылы айтылған астарлы сөз. «Алушы» адам өз пайдасын...
Ұрыға мал көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрыға қолына түскен малдың көбі де аз көрінеді, өйткені ол адал еңбект...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.