Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
399.3K
Қаралым
181
Орташа
Сұрыптау:
Ерлі-зайыптының ашуы
Екі ен жаулық кепкенше.
Екі ен жаулық кепкенше.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлі-зайыпты арасындағы кикілжің ұзаққа созылмауы керек деген ойды білдіреді. Тура мағына...
Жыласаң, тағы ұрамын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуді ұрған адам оның жылағанын көрсе де, мейірім танытпай, қайтадан...
Құдайдан безгенді шайтан сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, Құдайға, яғни иман мен ізгілікке қарсы шыққан адамды шайтан өзі...
Қасыңдағы күйеуден,
Қарғылаған тазы артық.
Қарғылаған тазы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай парадокс сияқты көрінгенімен, оның астарында адам өз жанындағы кісінің қадірін бі...
Ұрыспас ұл болмайды,
Керіспес келін болмайды.
Керіспес келін болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас отбасы өміріндегі ұсақ реніш пен келіспеушіліктің табиғи құбылыс екенін білдіреді. Ту...
Қара қайыспен соққан түйенің дағы кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қара қайыспен, яғни өте мықты, берік құралмен соғылған түйенің денесінд...
Түлкі бөрінің тілегін тілейді.
**Негізгі мағынасы** Түлкі бөрінің тілегін тілейді деген мақалдың тура мағынасы — түлкі қасқырдың амандығын, тілегін тіл...
Күрекке боқ көп.
**Негізгі мағынасы** «Күрекке боқ көп» деген мақалдың тура мағынасы — күрекпен жұмыс істеген жерде, әсіресе мал қорасы,...
Залымның дәулеті әулетіне бұйырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: зұлым, әділетсіз адамның жиған дәулеті өз әулетіне де опа бермейді, бе...
Құр сүйекті ит те қаузамайды.
**Негізгі мағынасы** Құр сүйекке иттің де жақындамай, оны кемірмейтіні сияқты, дәмі де, пайдасы да жоқ іске ешкім қызықп...
Жаба берсе жаланы,
Жаладан жұғын қалады.
Жаладан жұғын қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге жаланы қайта-қайта жаудыра берсе, сол жаланың бір бөлігі болса...
«Ахахумен» жиған мал «охохумен» кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, ысыраппен, бос қиялмен немесе дұрыс басқарылмай жиналған мал-мүліктің тез арада...
Жұмсақты қию оңай,
Жұқаны жию оңай.
Жұқаны жию оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жұқа, нәзік нәрсені кесу де, жинау да жеңіл болады. Астарлы мағынасы —...
Жаяудың несібесін атты жемес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаяу жүрген адамның несібесін, яғни адал ырысын, атты адам тартып алмай...
Ала қойда кінә жоқ, жүні болмаса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ала қойдың өзінде мін жоқ, егер жүнсіз болса, оның кемшілігі емес. Аст...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.