Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
507.7K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Үре білмеген ит үйге қонақ келтіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында: үрмейтін ит үйдің қауіпсіздігін қорғай алмайды, сондықтан бөтен адамды...
Жүдеу көңіл жұбаныш іздейді.
**Негізгі мағынасы** Жүдеу көңіл жұбаныш іздейді дегеніміз — адам көңілі жабырқаулы, мұңлы, шаршаулы кезде өзіне медет,...
Ботасын алма біреудің,
Өз тайлағың кетеді.
Өз тайлағың кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің өзінде барын қызғанып, тартып алуға әуестенбе деген ойды білдіреді. Тура мағына...
Күндестік шырық бұзады .
**Негізгі мағынасы** Күндестік — біреудің жетістігіне, бағытына не абыройына іштарлықпен қарау. Бұл мақал тура мағынасын...
Сұм ілем деп жүріп, ілініп кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге қақпан құрып, зиян келтірмек болған адам ақырында өзі сол қақп...
Құдайдан безгенді шайтан сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, Құдайға, яғни иман мен ізгілікке қарсы шыққан адамды шайтан өзі...
Жығылғанға есек тұяғын төсейді.
**Негізгі мағынасы** Жығылғанға есек тұяғын төсейді деген мақал адам қиналғанда кейбіреулердің жәрдем берудің орнына ода...
Қара қайыспен соққан түйенің дағы кетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қара қайыспен, яғни өте мықты, берік құралмен соғылған түйенің денесінд...
Қарғаның жүзіне бір кесек,
Жаманның жүзі бірге есеп.
Жаманның жүзі бірге есеп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда жаман адамға қанша жақсылық жасасаң да, оның көңілі бірден өзгермейтіні, жасаған жақсыл...
Тоқалдың күні де күндес,
Күлі де күндес.
Күлі де күндес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тұрмыста теңсіздік пен қызғаныштың, бәсекенің болатынын меңзейді. «Тоқалдың күні де күнде...
Жақсының үйі мен түзі бірдей.
**Негізгі мағынасы** «Жақсының үйі мен түзі бірдей» деген мақал жақсы, тәрбиелі, ізетті адам үйінде де, түзде де бір қа...
Тобылғы ұялғаннан қызыл болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда табиғат құбылысын суреттегендей көрінеді, бірақ астарында адам мінезі м...
Деңгене жесең етті,
Сүйегі жыртар бетті.
Сүйегі жыртар бетті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — деңгене деген майлы, құнарлы етті тамақ жеген адам тоқ, тойымды болады...
Беті сұлудың сөзі сырдаң.
**Негізгі мағынасы** «Беті сұлудың сөзі сырдаң» деген мақал сыртқы көркіне ғана қарап, адамды бірден жақсы деп бағалауға...
Ашудың ақылы болмас,
Тоқтың қайғысы болмас.
Тоқтың қайғысы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуға ерік берген адамның ақылдан адасатынын білдіреді. Ашуланған жан дұрыс ойлап, сабырм...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.