Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
507.8K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Аңғырт бөрі қой үркітеді,
Аңғал ұры қолға түседі.
Аңғал ұры қолға түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам аңғарымсыз, ойсыз болса, өзі де, айналасы да зиян шегетінін аңғартады. Тура мағынасы...
Сыпайыға сұлулықтан әсемдік жарасымды.
**Негізгі мағынасы** Сыпайылық адамның сыртқы көркін одан әрі көрікті етеді. Бұл мақал тура мағынасында адамға жарасқан...
Бай мейірімінен Күн мейірі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: байдың берген жылуы да, көмегі де күннің шуағындай кең, мол деген ойды...
Жегіштің батасы көп, малы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тойымсыз, қанағатсыз адамның сөзі көп болғанымен, шын берері аз екенін меңзейді. Тура мағ...
Бермесе қақсама, берсе тастама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бергенін қадірлеуді, ал бермеген нәрсе үшін орынсыз қыңқылдап, қақсауға салынбауд...
Ит жатқан жерде сүйек қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит жатқан жерде сүйек жатса, ол міндетті түрде жоғалып кетеді, себебі...
Екі басын ұстап, ортасын тістеп жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсенің екі басын ұстап, ортасын тістеп жүрген кісі туралы елесте...
Жылға суы таусылса, тау тесіледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жылғадан су тартылып, арна кеуіп қалса, су жолы таудай қатты жерді де т...
Айдай ажарды иттей нәпсі бүлдірді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көркі қанша әдемі, мінезі мен болмысы қанша тартымды болса да, нәпсіге ер...
Тигенге тиіп,
Тимегенге сідігін шашады.
Тимегенге сідігін шашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мінезіндегі ашушаңдық пен өшпенділікті әжуалайды. Тура мағынасында — бір нәрсеге...
Барлық әр нәрсе дегізер,
Жоқтық арам жегізер.
Жоқтық арам жегізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бар адам әртүрлі шаруаны да, ойдағысын да істеуге мүмкіндік табады, ал...
Мақтаншақ өз дамбалын былғайды.
**Негізгі мағынасы** Мақалдың тура мағынасы: адам өз дамбалын өзі былғайды, яғни кірлетеді. Астарлы мағынасы: мақтаншақ,...
Құлайын деп тұрған тамға сүйенбе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құлауға шақ тұрған қабырғаға немесе тамға сүйену қауіпті. Астарлы мағын...
Асыл арытпайды,
Жасық жарытпайды.
Жасық жарытпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сапасына қарай бағалау керегін айтады. **Асыл** — таза, текті, нағыз құнды нәрсе;...
Отқа түссең, шайдай бол,
Пышаққа түссең, қойдай бол.
Пышаққа түссең, қойдай бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиындыққа тап болғанда сабырлы, төзімді, ұстамды болуға шақырады. Тура мағынада от...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.