Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
507.9K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Атқанның құсын жатқан пайдаланар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу атқан құсты екінші адам барып пайдаланады, яғни дайын істің жеміс...
Асау арудың арыны басылғанмен
Ұрыншақ ұрғашының ұры желігі басылмайды.
Ұрыншақ ұрғашының ұры желігі басылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел мінезіндегі екі түрлі қалыпты салыстырады. Тура мағынасында, асау, жуас емес арудың...
Тіл сырласар,
Өсек сыбырласар.
Өсек сыбырласар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тілдің екі түрлі қызметін салыстырады. Жақсы сөз, шынайы әңгіме адамды сырласуға, ой бөлі...
Күріш азса - күрмек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш егісінде күтім дұрыс болмаса, пайдалы күріштің арасына арам шөп —...
Жұмсақты қию оңай,
Жұқаны жию оңай.
Жұқаны жию оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жұқа, нәзік нәрсені кесу де, жинау да жеңіл болады. Астарлы мағынасы —...
Тоқтықта жараспаған
Аштықта қараспайды.
Аштықта қараспайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын мінезі мен ара-қатынасы қиын кезде білінетінін айтады. Тура мағынасында: тоқш...
Ет сүйексіз, күріш күрмексіз болмас.
**Негізгі мағынасы** Ет те, күріш те өзіне тән қабық, сүйек, қоспасымен бірге болады; яғни дүниеде мінсіз, кемшіліксіз н...
Итке сүйек тастасаң қаппайды.
**Негізгі мағынасы** Итке сүйек тастасаң қаппайды деген мақалдың тура мағынасы — итке жем, яғни сүйек берсең, ол тынышта...
Айыбы бардың тізесі қалтырайды,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — айыбы, кінәсі бар адамның өзін сенімсіз сезініп, қорқақтап, жүрегі шай...
Иесіз есекті бөрі жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: иесі жоқ есекті бөрі оп-оңай алып кетеді, өйткені оны қорғайтын адам жо...
Дүниеқоңыздың ішінде шайтаны бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дүние-мүлікке, байлыққа шектен тыс құныққан адамды сынайды. Тура мағынасында «дүниеқоңыз»...
Арам - ауыр, ақ - жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Арам жолмен табылған нәрсенің салмағы ауыр дегені — ол адамның көңіліне тыныштық бермейді, ұят пен...
Тауда жүрген киіктің көзінен өзге айыбы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тауда жүрген киіктің бойында көзге көрінер кемшілік жоқ, ол табиғатта е...
Түйе бауырынан тоңады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, түйе өз бауырынан, яғни ең жақын жерінен тоңады дегенге келеді....
Жаманның құтын қашыру -
Жақсының нұрын тасыту.
Жақсының нұрын тасыту.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман адамның жаман ісі көбіне өзіне де, айналасына да зиян келтіретінін, ал жақсы адамны...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.