Күндестік шырық бұзады .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Күндестік — біреудің жетістігіне, бағытына не абыройына іштарлықпен қарау. Бұл мақал тура мағынасында да, астарлы мағынасында да адамның ішкі қызғанышы тыныштықты бұзып, арадағы сыйластықты жоятынын айтады. Яғни күндестік бар жерде татулық азаяды, өкпе, өсек, араздық күшейеді. Мақал адамға өзгенің бақытына күйінбей, өз ісіне көңіл бөлу керегін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шырық» сөзі береке, тәртіп, үйлесім, қалыпты жағдай дегенді білдіреді. Ал «бұзады» деген сөз сол үйлесімді шайқалту, іштегі тыныштықты құрту мағынасында қолданылған. Образды түрде айтқанда, күндестік — іштен кіріп, жіпті үзіп жіберетін жасырын кесел сияқты. Ол алдымен ойды бұзады, кейін сөзге, соңында қарым-қатынасқа сызат түсіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өте өзекті. Мысалы, жұмыста әріптесіңнің жетістігін көре алмай, оны төмендетуге тырыссаң, ұжымдағы ынтымақ бұзылады. Керісінше, бір-бірінің табысын қызғанбай, қолдау көрсеткен ортада ғана сенім мен береке сақталады. Сондықтан мақал адамды іштарлықтан сақтанып, сабыр мен кеңдікке шақырады.