Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
621.9K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Жамандықпен ісі жоқ,
Шығады бір күн кісі боп.
Шығады бір күн кісі боп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жамандыққа араласпайтын, теріс іс істемейтін адам бір күні толыққанды к...
Екі басын ұстап, ортасын тістеп жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсенің екі басын ұстап, ортасын тістеп жүрген кісі туралы елесте...
Берушіден қалмайды, сұраушыдан қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені беріп тұрған адам кедейленіп, азайып қалмайды; ал үнемі сұр...
Отбасының жанжалы,
Қанбай ішкен шайдан туады.
Ауыр жолдың азабы,
Артар атан, нардан туады.
Қанбай ішкен шайдан туады.
Ауыр жолдың азабы,
Артар атан, нардан туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі ұрыс-керіс көбіне үлкен себептен емес, ұсақ-түйек нәрседен басталатынын м...
Нәжісті доңыз, сүйекті ит жинайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: доңыз нәжіс маңында жүреді, ит болса сүйекке үйір келеді. Астарлы мағын...
Байтал жүйрік, пайда жоқ,
Қатын шешен, парқы жоқ.
Қатын шешен, парқы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жақсы көрінген, бірақ шын мәнінде пайдасы жоқ нәрсенің қадірсіз болатынын меңзейд...
Сыпайыға сұлулықтан әсемдік жарасымды.
**Негізгі мағынасы** Сыпайылық адамның сыртқы көркін одан әрі көрікті етеді. Бұл мақал тура мағынасында адамға жарасқан...
Әзілде кек жоқ, өсекте шек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әзілдің жөні бар, ал өсектің соңы жоқ екенін білдіреді. Тура мағынасында: қалжыңда біреуг...
Адамды адамгершілікке сүйрейтін - ақыл,
Адамды жамандыққа ұрындыратын - ашу.
Адамды жамандыққа ұрындыратын - ашу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның дұрыс жол таңдауында ең басты екі күшті көрсетеді: ақыл мен ашу. Ақыл адамды саб...
Әкеңнің өлгенін жасырсаң, көмгенін қайтесің?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкеңнің қайтыс болғанын жасыру мүмкін емес, өйткені жерлеу ісі бәрібір...
Ауруын жасырған ажалынан бұрын өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауырған адам дертіне дер кезінде қаралмаса, жасырса, ауру асқынып, өмі...
Дәстүрдіц озығы бар, тозығы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал дәстүрдің бәрі бірдей өзгермейтін, мінсіз нәрсе емес екенін білдіреді. Халық арасында сақ...
Қасықпен көлді құрта алмайсың,
Қастықпен елді құрта алмайсың.
Қастықпен елді құрта алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай қасықпен үлкен көлдің суын тауыса алмайсың. Астарлы мағынасы...
Ұры күндіз босқа ұйықтамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұры адамның ісі тынымсыз, қулыққа бейім болатынын білдіреді. Тура мағынасында ұры күндіз...
Есекті жүгендегенмен жылқы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — есекке жүген салғанмен, ол жылқыға айналмайды. Астарлы мағынасы — сыр...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.