Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
507.9K
Қаралым
230
Орташа
Сұрыптау:
Сараңдық соңы - арамдық.
**Негізгі мағынасы** Сараңдық адамды тарылтады: өз пайдасын ғана ойлаған кісі бірте-бірте әділ жолдан тайып, өтірікке, қ...
Алтын тісті ауыздан,
Аса жаман сөз шығар.
Жаннан безген жауыздан,
Жазығы жоқ көз шығар.
Аса жаман сөз шығар.
Жаннан безген жауыздан,
Жазығы жоқ көз шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің құдіреті мен адамның ішкі мінезін салыстырады. Тілі әдемі, аузы алтындай көрінген...
Жақсы аттан жығылса,
Жаман адам табалар.
Жаман адам табалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік, жақсы ат сүрініп немесе жығылып қалса, жұртқа бір сәт әлсіз кө...
Қожаның қарны тоқ,
Құлымен жұмысы жоқ.
Құлымен жұмысы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қожаның қарны тоқ болса, ол өз құлының халін, еңбегін, мұңын ойламайды...
Қапияда қатын ақыл табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тосын, қиын, шұғыл жағдай туған сәтте әйел адам тез ойлап, жол таба ала...
Күйерің де, сүйерің де - от.
**Негізгі мағынасы** «Күйерің де, сүйерің де - от» деген мақалдың тура мағынасы — оттың бір жағынан жылытатыны, екінші...
Екі мақұл дауласса,
Сөздері асқар ала таудай болар.
Сөздері асқар ала таудай болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі адамның бір-біріне қарсы келіп, өз пікірін дәлелдей беремін деп сөзге тоқтамай тартыс...
Екі тау қосылады дегенге нан,
Бұрынғы бұзық түзеледі дегенге нанба.
Бұрынғы бұзық түзеледі дегенге нанба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шектен тыс сенгіш болмай, өмірдегі шындықты таразылап қарауды ескертеді. Біріншіде...
Күндес күнде өш.
**Негізгі мағынасы** «Күндес күнде өш» деген мақал күндес, яғни іші тар, бақталас адамның арасына күн сайын салқындық т...
Кептер болып тусаң, қарға болып өлме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірдегі болмысын, мінезі мен соңғы нәтижесін салыстырып айтады. Тура мағынада қ...
Отты жалынмен сөндірмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: отты үстіне жалын қосып емес, керісінше су, топырақ сияқты қарсы әрекет...
Ашаршылықта түйенің сіңірі де тәтті,
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
Тоқшылықта қозының құйрығы да қатты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмысы мен көңіл күйі жағдайға қарай өзгеретінін білдіреді. Ашыққан адамға ең қа...
Адамды адамгершілікке сүйрейтін - ақыл,
Адамды жамандыққа ұрындыратын - ашу.
Адамды жамандыққа ұрындыратын - ашу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның дұрыс жол таңдауында ең басты екі күшті көрсетеді: ақыл мен ашу. Ақыл адамды саб...
Әзілде кек жоқ, өсекте шек жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әзілдің жөні бар, ал өсектің соңы жоқ екенін білдіреді. Тура мағынасында: қалжыңда біреуг...
Ұрлықпен келген ет ұзақ қайнайды.
**Негізгі мағынасы** Ұрлықпен келген нәрсенің берекесі болмайды, ол адамға опа бермейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — ұр...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.