Ұры күндіз босқа ұйықтамайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ұры адамның ісі тынымсыз, қулыққа бейім болатынын білдіреді. Тура мағынасында ұры күндіз ұйықтамай, өзіне қолайлы сәтті күтіп, біреудің дүниесін ұрлауға дайын жүреді. Астарлы мағынасы — жаман ниетті адам бос отырмайды, өз пайдасы үшін айла іздейді. Сондықтан бұл сөз сақ болуға, айналадағы адамның әрекетіне мән беруге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұры» — тек зат ұрлайтын адам емес, пайдакүнем, қулығын жасырған адам бейнесі. «Күндіз босқа ұйықтамайды» деген тіркес оның әрекеті тоқтамайтынын, әрдайым бір айла ойлап жүретінін көрсетеді. Күндізгі уақыттың тыныш, ашық мезгіл болуы — адал адам үшін қалыпты жағдай, ал ұры үшін ол да жасырын әрекетке ыңғайлы кез болып суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал интернет алаяқтығы, кеңседегі құпия ақпаратты ұрлау, біреудің еңбегін иемдену сияқты әрекеттерге де қатысты айтылады. Мысалы, бір адам жұмыста әріптесінің идеясын өзінікі қылып көрсетсе, ол да «ұры күндіз босқа ұйықтамайды» дегенге сай келеді.