Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
622.7K
Қаралым
283
Орташа
Сұрыптау:
Алтын тапқан адам аштан өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда тосын, тіпті қайшылықты сияқты көрінеді: алтын тапқан адам неге аштан ө...
Күндес күнде өш.
**Негізгі мағынасы** «Күндес күнде өш» деген мақал күндес, яғни іші тар, бақталас адамның арасына күн сайын салқындық т...
Кішіпейілдің кеудесі ашық.
**Негізгі мағынасы** Кішіпейіл адам өзін жоғары ұстамайды, басқаны сыйлап, сөз тыңдай біледі. Сондықтан оның кеудесі аш...
Ері өліп ерге тисе - елдің жорасы,
Ері тұрып ерге тисе - беттің қарасы.
Ері тұрып ерге тисе - беттің қарасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күйеуі қайтыс болған әйелдің ел ішінде қайта тұрмыс құруы қалыпты жора...
Қол қышуы қанбағанның
Таяқ тиер басына.
Таяқ тиер басына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашушаң, өзіне ие бола алмайтын, біреуге қол көтеруге бейім адамның ақыры жазаға ұшырайтын...
Ұяттан кісі өлмейді,
Бетте сызы қалады.
Бетте сызы қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ұятқа қалуы немесе қысылып-қымтырылуы өмірден айырып жібермейтінін айтады. Яғни...
Жүз теңгелік тақияның
Мың теңгелік дауы бар.
Мың теңгелік дауы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құны өте арзан тақияның өзі кейде үлкен дауға себеп болады. Астарлы мағ...
Тойда төрелік, ойында өрелік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Той кезінде де, ойын-сауықта да бәрі тең, сондықтан ол жерде артық төрелік айтып, өзін жоғары қою о...
Жалғыз болсаң, түйе сақта,
Жарлы болсаң, бие сақта.
Жарлы болсаң, бие сақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қолындағы мүмкіндігіне қарай тірлік қылуды, күнкөрісте шамасына сай шаруаны таңдау...
Жаумен сынасып ұрыспақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаумен сөзге келіп, тартысып, күш сынасуға болмайды. Астарлы мағынасы...
Бұқаның арамзасы бұзау арасында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бұқаға ұқсайтын, бірақ мінезі нашар, қыңыр не зиянды малдың бұзауларды...
Жаманның аттан құлағаны да жаман.
**Негізгі мағынасы** Жаман адамның ісі де, халі де, тіпті басынан өткен ұсақ оқиғасы да жамандыққа жорылады. Бұл мақал...
Адалдық аздырмас,
Арамдық бойды жаздырмас.
Арамдық бойды жаздырмас.
**Негізгі мағынасы** Адалдық адамды төмендетпейді, керісінше арын таза ұстап, абыройын сақтайды. Ал арамдыққа барған кіс...
Жайынның аузы кең, арты тар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай кең, ауқымды көрінген нәрсенің іші тар, пайдасы аз болуы мүмкін екенін білдіреді....
Тентегін тыйған ел болар.
**Негізгі мағынасы** «Тентегін тыйған ел болар» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі бұзақы, тәртіпсіз адамға дер...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.