Адалдық аздырмас,
Арамдық бойды жаздырмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Адалдық адамды төмендетпейді, керісінше арын таза ұстап, абыройын сақтайды. Ал арамдыққа барған кісі ішкі тыныштығынан айырылып, оңбайды. Мақалдың тура мағынасы — адал іс адамға зиян әкелмейді, арам іс жанды да, беделді де мазалайды. Астарлы мағынасы — өмірде қысқа пайда үшін ардан аттамау керек, өйткені өтірік пен қулықтың соңы өкінішке әкеледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аздырмас» сөзі адамды жөн жолдан тайдырмайды, бұзбайды деген ойды білдіреді. «Бойды жаздырмас» тіркесі арамдықтың адамға еркіндік, жеңілдік бермей, қайта ішкі қысым, ұят, қорқыныш тудыратынын көрсетеді. Яғни адалдық — жанды түзейтін күш, арамдық — көңілді тоздыратын салмақ.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте өзекті. Мысалы, бір адам емтиханда көшіріп жоғары баға алса, уақытша ұтқандай көрінеді, бірақ кейін білімі әлсіз болып, өзі қиналады. Ал еңбектеніп, адал оқыған студент сенімге ие болып, шынайы жетістікке жетеді. Сондықтан бұл мақал адамды таза жолмен өмір сүруге шақырады.
Aramdyq boıdy jazdyrmas.