Той туралы 41
Той туралы қазақ мақал-мәтелдері: қуаныш, береке, дәстүр мен ынтымақ мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді.
41
Мақал-мәтел
8.5K
Қаралым
206
Орташа
Сұрыптау:
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Жол болмайды асусыз,
Той болмайды шашусыз.
Той болмайды шашусыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолдың өзі асу-тасусыз, қиын өткелсіз болмайды; той да шашу шашпай, қуа...
Тойға барсаң, тойып бар,
Жамандығыңды қойып бар.
Жамандығыңды қойып бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тойға барғанда адам өз мінезін түзеп, лайықты көңіл күймен, таза пейілмен баруы керек ек...
Торқалы той, топырақты өлім.
**Негізгі мағынасы** «Торқалы той, топырақты өлім» — өмірдің екі үлкен кезеңін қатар атап өтетін мақал. Тура мағынасы б...
Қонақ келсе есікке ,
Жүгіріп шық , кешікпе;
Қарсы алмасаң қонақты ,
Кесір болар несіпке .
Жүгіріп шық , кешікпе;
Қарсы алмасаң қонақты ,
Кесір болар несіпке .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақ келсе, оны құрметпен, ықыласпен қарсы алу керегін айтады. Тура мағынасы — үйге келг...
Той - Тәңірдің қазынасы.
**Негізгі мағынасы** «Той - Тәңірдің қазынасы» деген мақал тойдың жай ғана қызық үшін жасалмайтынын білдіреді. Той — ел...
Той десе, қу бас домалайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қазақтың тойға деген ерекше ықыласын көрсетеді. Тура мағынасында, той деген сөз естілсе,...
Қыз ұзатқанның қызылы қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыз ұзату тойы болған үйдің бар сәні мен қызуы сол күндері сарқылып, к...
Тойда тоқал тыйылады,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той-думанда, көпшілік жиналған жерде орынсыз қылыққа, артық сөзге, ұят...
Мал - баланың шашуы.
**Негізгі мағынасы** «Мал - баланың шашуы» деген мақалдың тура мағынасы — бала дүниеге келгенде немесе қуанышты сәтте ма...
Той қызығы - көкпар.
**Негізгі мағынасы** «Той қызығы - көкпар» деген мақал тойдың, думанның шын сәні — көптің басын қосатын, елді жігерленд...
Батыр жігіт жол бастар,
Ақын жігіт той бастар.
Ақын жігіт той бастар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің мінезі мен қабілеті істен көрінетінін айтады. Батыр жігіт елге қиын сәтте жол...
Той тамағы тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тойда берілген ас дәмді, тәбетті болып сезіледі. Ал астарлы мағынасы —...
Ас та төк.
**Негізгі мағынасы** «Ас та төк» деген тіркес дастарқанның молдығын, ырзық-несібенің жеткілікті болуын білдіреді. Тура м...
Жетім қыздың тойындай.
**Негізгі мағынасы** «Жетім қыздың тойындай» деген мақал бір істің, қуаныштың не салтанаттың көңілсіз, жұтаң, жетімсіре...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Жол болмайды асусыз,
Той болмайды шашусыз.
Той болмайды шашусыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолдың өзі асу-тасусыз, қиын өткелсіз болмайды; той да шашу шашпай, қуа...
Тойға барсаң, тойып бар,
Жамандығыңды қойып бар.
Жамандығыңды қойып бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тойға барғанда адам өз мінезін түзеп, лайықты көңіл күймен, таза пейілмен баруы керек ек...
Торқалы той, топырақты өлім.
**Негізгі мағынасы** «Торқалы той, топырақты өлім» — өмірдің екі үлкен кезеңін қатар атап өтетін мақал. Тура мағынасы б...
Қонақ келсе есікке ,
Жүгіріп шық , кешікпе;
Қарсы алмасаң қонақты ,
Кесір болар несіпке .
Жүгіріп шық , кешікпе;
Қарсы алмасаң қонақты ,
Кесір болар несіпке .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақ келсе, оны құрметпен, ықыласпен қарсы алу керегін айтады. Тура мағынасы — үйге келг...
«Той туралы» мақал-мәтелдер қазақтың қуаныш пен ортақ ризыққа негізделген салт-дәстүрін, тойдың тәрбиелік маңызын бейнелейді. Бұл санатта думанның сәні ғана емес, ағайынның арасы жақындап, елдің бірлігі бекитін сәттер туралы даналық ойлар жинақталған.
Тойға қатысты нақылдар қонақжайлық, жомарттық, ынтымақ, абырой мен жауапкершілік ұғымдарын ашады. Олар тойдың шынайы мәні — ысырапта емес, ниетте, сыйластықта, берекеде екенін еске салып, қуаныштың қадірін білуге үндейді.
Тойға қатысты нақылдар қонақжайлық, жомарттық, ынтымақ, абырой мен жауапкершілік ұғымдарын ашады. Олар тойдың шынайы мәні — ысырапта емес, ниетте, сыйластықта, берекеде екенін еске салып, қуаныштың қадірін білуге үндейді.