Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
249.8K
Қаралым
216
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы қатын жаман еркекті адам етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі әйелдің рөлі өте үлкен екенін аңғартады. Жақсы мінезді, ақылды, сабырлы,...
Еңкейген екі асайды,
Еңсесі түскен бір асайды.
Еңсесі түскен бір асайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еңкейіп, бойын тік ұстай алмай қалған адам екі асайды, ал еңсесі түсіп...
Жаман сөз - ауыз садақасы.
**Негізгі мағынасы** Жаман сөз адамға айтылғанда, ол оқтай тиіп, көңілді жаралайды. Бұл мақал сөздің де күшті қару сияқт...
Жақсыға ізет,
Жаманды күзет.
Жаманды күзет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жақсы мен жаманды ажырата білуге шақырады. «Жақсыға ізет» дегені — ізгі, өнегелі,...
Айтқызған - жаманның ісі,
Қамшылатқан - шабанның ісі.
Қамшылатқан - шабанның ісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істі өз еркімен, ойланып әрі жауапкершілікпен істеу керек екенін білдіреді. Адамды үн...
Өз басына іс түспеген,
Өзгенің қайғысын білмейді.
Өзгенің қайғысын білмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз басынан ауыртпалық өтпесе, басқаның қайғысын толық түсіне бермейтінін айтады. Тур...
Ботам, ботам дегенше,
Ботакөзім десеңші.
Ботакөзім десеңші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір адамға жылы сөз айтудың өзі әртүрлі болатынын білдіреді. «Ботам, ботам» деп қайталай...
Есігі жаманның үйіне барма,
Шешесі жаманның қызын алма.
Шешесі жаманның қызын алма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласқанда оның отбасы тәрбиесіне, мінезіне және тұрмыс-тіршілігіне назар аудару...
Жылағанды уат, жығылғанды тұрғыз.
**Негізгі мағынасы** Жылағанды уат, жығылғанды тұрғыз деген мақал мұқтажға демеу болып, қиналған адамға қолдау көрсету к...
Қарттың айтқанын істе,
Жастың тапқанын тісте.
Жастың тапқанын тісте.
**Негізгі мағынасы** Қарттың айтқанын істе, жастың тапқанын тісте деген мақал үлкеннің ақылы мен тәжірибесін қадірлеуді...
Иесіз ауруды жалғыз бақсы бағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: елсіз, иесіз қалған ауыр халдегі науқасқа көбіне жалғыз бақсы ғана қара...
Тентегін тыйған ел болар.
**Негізгі мағынасы** «Тентегін тыйған ел болар» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі бұзақы, тәртіпсіз адамға дер...
Сәлем де парыз, өлік те парыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам баласына амандасу да, қайтыс болған адамды соңғы жолға шығарып салу да міндет екені...
Айғырды неден салсаң,
Атты содан аларсың.
Атты содан аларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — айғырды қандай тұқымнан, қандай текке салсаң, одан туған ат та соның қ...
Нәзіктік талға жарасымды,
Қаттылық қайыңға жарасымды.
Қаттылық қайыңға жарасымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық қасиеті болатынын айтады. Тура мағынасында нәзік, жіңішке талдың...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.