Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
69.2K
Қаралым
238
Орташа
Сұрыптау:
Құдайдың бергенін шайтан қызғанады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға Құдай берген несібе, бақ, ырыс немесе жақсы мүмкіндік кейде қызғаныш пен күншілдік...
Жүйкесі - жүн, жігері - құм.
**Негізгі мағынасы** «Жүйкесі - жүн, жігері - құм» деген мақал адамды қатты шаршап, сабыры таусылып, ішкі қуаты әлсірег...
Аш ішектей шұбатылған.
**Негізгі мағынасы** «Аш ішектей шұбатылған» деген мақал бір нәрсенің өте ұзын, созылып жатқан, шеті көрінбейтін күйін...
Алланың шайтанынан адамның шайтаны күшті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жаман пиғылы мен зұлымдығы кейде сыртқы қауіптен де қауіпті екенін білдіреді. Тур...
Күнге көннен қатырған сабадай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында күннің ыстығында көннен жасалған сабаның кеуіп, қатайып қалатынын білдір...
Қайғың қара көже болсын.
**Негізгі мағынасы** «Қайғың қара көже болсын» деген сөздің тура мағынасы — қайғының қара көжедей жұтаң, жеңіл болсын де...
Жылап жеп, шыңғырып тышқан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқан олжаны не тамақты жеп тұрып, бір жағынан жылап, шыңғырып отырға...
Құнанын Құдайындай,
Тайын Тәңіріндей көреді.
Тайын Тәңіріндей көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз малына шамадан тыс байланып, оны аса қымбат, тіпті киелі көретін адамды меңзейді. Тура...
Қартайған ит жатып үреді.
**Негізгі мағынасы** Қартайған иттің жатып үруі — тура мағынасында әлсіреген, қимылы аз жануардың орнынан тұрмай-ақ үріп...
Мал бәйбішенікі, бай тоқалдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік үй ішіндегі екі әйелдің арасында бөлінеді дегенге саяды. Аст...
Иттен өзге бұралқы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — иттен басқа бір жануар жоқ, яғни қаңғып жүрген, иесіз, тұрақсыз нәрсе...
Байды Құдай ұрарында,
Дәулетіне мас болар .
Дәулетіне мас болар .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адам байлығы мен дәулетіне мастанып, өз күшіне сеніп кетеді, ал сол...
Іш мерездің ішінде,
Ит өліп жатса да білмейсің.
Ит өліп жатса да білмейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам ішіндегі зұлымдық пен екіжүзділікті қатты сынайды. «Іш мерез» — сырттай адам көрінге...
Балық өңешінен өткенін жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — балық аузына түскенді бірден жұтып, асқазанына жіберген соң қайта шыға...
Өсектің өртінен дерті жаман.
**Негізгі мағынасы** Өсектің зияны оттың өртіндей қауіпті, тіпті одан да ауыр дертке айналуы мүмкін деген ой айтылады. М...
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Кедейдің кербезінен сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай сәнді, паң көрінген кедейден сақ бол дегенді білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — к...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.