Аш ішектей шұбатылған.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Аш ішектей шұбатылған» деген мақал бір нәрсенің өте ұзын, созылып жатқан, шеті көрінбейтін күйін білдіреді. Тура мағынасында аш ішек ұзын да ирек болып келеді, сондықтан ол созылыңқы нәрсеге теңеледі. Астарлы мағынасында бұл сөз әңгіме, жол, іс, жоспар немесе уақыттың шектен тыс ұзақ болып кеткенін аңғартады. Кейде мұндай сипаттама қажетсіз созбалаңға, артық ұзартуға да қатысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы басты образ — аш ішек. Халық ұзын, ширатылған, бітпейтіндей көрінетін нәрсені соған теңейді. Бұл теңеу көзге елестейтін, нақты бейнелі болғандықтан, ойды бірден жеткізеді. «Шұбатылған» сөзі де созылып, ұзарған, ретсіз ұзаққа кеткен күйді күшейтіп тұр. Сондықтан мақалдың әсері жай ғана «ұзын» деуден гөрі әлдеқайда мәнді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл тіркес көбіне ұзақ жиналысқа, созылған әңгімеге, бітпейтін құжат рәсіміне айтылады. Мысалы, бір мекемедегі кезек шамадан тыс ұзаққа созылса, адам: «Мына жұмыс аш ішектей шұбатылып кетті ғой» деп ренішін білдіруі мүмкін. Мұнда негізгі ой — істі ықшам, жинақы әрі уақтылы аяқтау керек деген ескерту.