Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
55.1K
Қаралым
189
Орташа
Сұрыптау:
Ұштығы түгіл, пұштығы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір заттың не істің ұшы да, ізi де жоқ, ешқандай белгісі қалмағанын бі...
Несиеге дуана да бата бермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің қарызға берген нәрсесіне ешкім разылық білдірмейтінін, несие алған адамға көбіне...
Үміт үзу - дәрменсіздік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның алға ұмтылуына күш беретін сенім мен жігерді жоғары қояды. Тура мағынасында, үміт...
Жүйкесі - жүн, жігері - құм.
**Негізгі мағынасы** «Жүйкесі - жүн, жігері - құм» деген мақал адамды қатты шаршап, сабыры таусылып, ішкі қуаты әлсірег...
«Жемеймін, жемеймін» деп,
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауызша айтқан сөзі мен іс жүзіндегі әрекеті сәйкес келмесе, сөзі бос, уәдесі құрғ...
Құдайдың бергенін шайтан қызғанады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға Құдай берген несібе, бақ, ырыс немесе жақсы мүмкіндік кейде қызғаныш пен күншілдік...
Қыры кеткеннің иті қырын жүгіреді.
**Негізгі мағынасы** Қыры кеткеннің иті қырын жүгіреді деген мақал адамның бағы қайтқанда, жолы болмай, ісі оңға баспай...
Төрінен көрі жуық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның төрі мен көрі бір-біріне жақын деген ойды білдіреді. Астарлы м...
Құдайдың кенже ұлындай.
**Негізгі мағынасы** «Құдайдың кенже ұлындай» деген тіркес көбіне әлпештеліп өскен, еркелігі басым, көптің көңілін өзіне...
Діңкелеген дәрменсізге мұңын шағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты шаршаған, әлсіреген адам өз күйін, ауырлығын басқаға айтып мұң ша...
Күйген ауыздан күйінген сөз шығады.
**Негізгі мағынасы** Күйіп қалған ауыз қалай сақтанып, абайлап сөйлесе, күйзелген, ренжіген, таяқ жеген жан да сөзіне ыз...
Байды Құдай ұрарында,
Дәулетіне мас болар .
Дәулетіне мас болар .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адам байлығы мен дәулетіне мастанып, өз күшіне сеніп кетеді, ал сол...
Шалдың әні зармен тынады.
**Негізгі мағынасы** «Шалдың әні зармен тынады» деген мақал өмірдің соңғы кезеңі жайлы астарлы ой айтады. Мұндағы тура м...
Аш ішектей шұбатылған.
**Негізгі мағынасы** «Аш ішектей шұбатылған» деген мақал бір нәрсенің өте ұзын, созылып жатқан, шеті көрінбейтін күйін...
Ажал біреуді азаптан құтқарады,
Біреуді қыршынынан қияды.
Біреуді қыршынынан қияды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмір мен өлімнің әр адамға әртүрлі келетінін білдіреді. Біреуге ажал ауыр азаптан, дертте...
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Сау басына сақина тілеп.
**Негізгі мағынасы** «Сау басына сақина тілеп» деген мақал адамның өзіне қажетсіз пәле іздеп, тыныш тұрған тіршілігіне...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.