Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
69.2K
Қаралым
238
Орташа
Сұрыптау:
Кем жесең, төрге шығарады,
Көп жесең - көрге.
Көп жесең - көрге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тамақты мөлшермен жеудің, қанағат сақтаудың пайдалы екенін білдіреді. Тура мағынасында аз...
Қаза көрген жүрек жаралы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасірет шеккен, ауыр қайғы көрген адамның жүрегі жараланғандай күйге т...
Өмірді өлім тұсайды.
**Негізгі мағынасы** «Өмірді өлім тұсайды» деген мақал адам баласының ғұмыры шектеулі екенін білдіреді. Тура мағынасында...
Аузы көжедей қайнайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда біреудің аузы көже секілді «қайнап тұр» деп бейнелейді. Астарлы мағынас...
Аңқау астыңа қарайды,
Арамза үстіңе қарайды.
Арамза үстіңе қарайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мінезін екі түрлі қырынан салыстырады. Аңқау адам көбіне өз жағдайын ғана ойлап,...
Өз қорлығыңнан жат қорлығы жаман.
**Негізгі мағынасы** Өз қорлығыңнан жат қорлығы жаман деген сөздің тура мағынасы — өзгенің көрсеткен қорлығы да ауыр, бі...
Шалдың әні зармен тынады.
**Негізгі мағынасы** «Шалдың әні зармен тынады» деген мақал өмірдің соңғы кезеңі жайлы астарлы ой айтады. Мұндағы тура м...
Төрінен көрі жуық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның төрі мен көрі бір-біріне жақын деген ойды білдіреді. Астарлы м...
Ине жұтқан иттей имеңдеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің өте қорқақ, именшек, жасқаншақ күйін бейнелейді. Тура мағынада «ине жұтқан ит» қ...
Жұтаған шүкіршілікке тоймас.
**Негізгі мағынасы** «Жұтаған шүкіршілікке тоймас» деген мақалдың тура мағынасы — таршылық көрген, жоқшылық тартқан ада...
Түйе жұлғанын білмейді, жұтқанын біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жасаған үлкен, ауыр ісін немесе кеткен үлкен шығынын бірден сезбей, салдары шыққа...
Үміт үзу - дәрменсіздік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның алға ұмтылуына күш беретін сенім мен жігерді жоғары қояды. Тура мағынасында, үміт...
Ажал біреуді азаптан құтқарады,
Біреуді қыршынынан қияды.
Біреуді қыршынынан қияды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмір мен өлімнің әр адамға әртүрлі келетінін білдіреді. Біреуге ажал ауыр азаптан, дертте...
Ит баласы - сүйгінші,
Тұра бара құсқыншы.
Тұра бара құсқыншы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның, әсіресе тектен-текке ырза болып тұра алмайтын, құбылмалы мінезін әжуамен білдіре...
Әйел ашуланса, екі көзіне әлі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адам ашуланғанда оның сабыры азайып, көңілі тез өзгеретінін астарлап айтады. Тура ма...
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Кедейдің кербезінен сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай сәнді, паң көрінген кедейден сақ бол дегенді білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — к...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.