Көп Құдайдан бір жасы кіші.

Негізгі мағынасы

Мақалдағы «көп» — жұрт, халық, көпшілік. Тура мағынасы: көпшілік Құдайдан бір-ақ жас кіші. Астарлы мағынасы — көптің күші мен көптің сөзі өте зор, оған жеке адам қарсы тұра алмайды. Көп бірігіп шешкен іс орындалады, көп айтқан сөз жерде қалмайды. Сондықтан халық көпшілікке қарсы шығып, оның пікірін елемеуді қателік санаған. Мақал ынтымақтың құдіретін, қауым бірлігінен туатын күшті әсерлеп жеткізеді. Жеке адам қанша күшті болса да, көптің алдында оның сөзі әлсіз.

Образдар мен теңеулер

Мақалда әсірелеу тәсілі қолданылған. Құдай — құдіреттің ең жоғарғы өлшемі; көпті одан «бір жас қана кіші» деу арқылы халық көпшіліктің күшін адам ойына сиятын ең биік деңгейге көтереді. Мұнда көпті Құдаймен теңестіру мақсаты жоқ, тек оның салмағы мен ықпалын көрсету бар. Бұл ой «Көп түкірсе — көл» деген мақалмен үндес.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Бүгін бұл мақал ұжымның, қоғамның бірлескен ісінің күшін айтқанда қолданылады. Мысалы, бір үйдің тұрғындары жиналып, бірауыздан аула жөндеуін талап етсе, жалғыз адамның өтінішінен әлдеқайда тез нәтиже береді. Мақал көпшіліктің пікіріне құлақ асуға, сол көптің бір бөлшегі ретінде өз үлесіңді қосуға шақырады.