Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
252.5K
Қаралым
276
Орташа
Сұрыптау:
Бақа жарығы сумен,
Қатын жарығы ерімен.
Қатын жарығы ерімен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бақа үшін су қандай қажет болса, әйел адам үшін де ері сондай тірек, с...
Қан туысынан жан туысы артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қан жағынан жақын туыстан гөрі, жан дүниесі, мінезі, ниеті бір адам ар...
Ерге жаққан қатын елге де жағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еріне жарасқан, өнегелі, ибалы әйел бүкіл елге де сүйкімді болады деге...
Әйелдің күші жоқ, айласы көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелдің күші ер адамның бұлшық еттегі күші сияқты болмауы мүмкін, бірақ...
Қыдырмашыл шешенің қызы бастаңғышыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыдырып, ел аралап жүретін шешенің қызы да бастаңғыға жақын келеді дег...
Ырысқа қарай ұл өсер,
Ананы көріп қыз өсер.
Ананы көріп қыз өсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың өсуі мен мінез-құлқы отбасыдағы ырыс-берекеге, тәрбиеге және үй ішіндегі өнегеге...
Сүйіктіңнің міні - басты қадірі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өзіне ең жақын, ең қымбат көретін жанның кемшілігін де көтере білуі керек деген ойд...
Ұлсыз қатын шүмекке тоймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұлы жоқ әйелдің көңілі толмай, бір нәрсеге тоқтамай, жетпегенін сезіні...
Халқы жаманның биі азады,
Қатыны жаманның үйі азады.
Қатыны жаманның үйі азады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: халқы тәрбиесіз, берекесіз болса, ел ішіндегі би мен басшының да қадірі...
Жырақтан құтқарса - атың мұра,
Жалғыздықтан құтқарса - қатын мұра.
Жалғыздықтан құтқарса - қатын мұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиын сәтте сүйеп, аман алып қалатын нәрсенің қадірін айтады. Тура мағынасында, жыр...
Ер - ырыстың кепілі.
**Негізгі мағынасы** «Ер - ырыстың кепілі» деген мақал ер азаматтың отбасы мен ел ішіндегі жауапкершілігін жоғары қояды....
Үй болғанда көсеу де керек.
**Негізгі мағынасы** Үй болған жерде тіршілікке керек ұсақ-түйектің бәрі қажет деген ой айтылады. Тура мағынасында, үйді...
Қонақ болса, мен болдым,
Қонақ тойса, мен тойдым.
Қонақ тойса, мен тойдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақты өзіңдей көріп, оның қамын ойлау керек екенін білдіреді. Үйге келген адамды риза е...
Нағашым бай, қайным бай,
Қайтіп жарлы қыласың, Құдайым-ай.
Қайтіп жарлы қыласың, Құдайым-ай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — нағашысы да, қайнысы да бай адамға тұрмысқа шыққан жанның жоқшылық кө...
Ұрыны қонаққа шақырсаң,
Қораңа көз салып отырады.
Залымды қонаққа шақырсаң,
Қатыныңа көз салып отырады.
Қораңа көз салып отырады.
Залымды қонаққа шақырсаң,
Қатыныңа көз салып отырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұры не залым адамды үйге шақырсаң, ол келген жерінде сый-сияпатқа емес...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.