Отбасы туралы 912
Отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері: бірлік, тәрбие, сыйластық пен өнегені насихаттайтын нақыл сөздер.
912
Мақал-мәтел
198.9K
Қаралым
218
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы қатын жаман еркекті адам етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі әйелдің рөлі өте үлкен екенін аңғартады. Жақсы мінезді, ақылды, сабырлы,...
Әйелдің күші жоқ, айласы көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелдің күші ер адамның бұлшық еттегі күші сияқты болмауы мүмкін, бірақ...
Сұлу алған жолдасынан айырылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сыртқы сұлулығына ғана қызығып үйленген адам жолдасын жоғалтып алуы м...
Жар жол болмас, жат ел болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жар мен жат елдің жолы бір болмайды, яғни олардың орны, ықпалы, бағыты...
Ана баласын арыстанның ауызынан алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана махаббатының шексіз күшін білдіреді. Тура мағынада ана өз баласын қандай да бір қатер...
Келін, келін, келін бақ,
Келмей жатып сөзін бақ.
Келмей жатып сөзін бақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келіннің жаңа түскен жеріндегі ең басты міндеті — өз сөзін, мінезін, жүріс-тұрысын аңдап...
Халқын алдаған би оңбас,
Қатыны салақ үй оңбас.
Қатыны салақ үй оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі: елін, жұртын алдаған би — әділ басшы бола алмайды, онда...
Жаман қатын алғанның жауы үйінде,
Екі қатын алғанның дауы үйінде.
Екі қатын алғанның дауы үйінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі береке мен татулықтың ең алдымен жардың мінезіне байланысты екенін аңғарт...
Ерге жаққан қатын елге де жағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — еріне жарасқан, өнегелі, ибалы әйел бүкіл елге де сүйкімді болады деге...
Өлсек, көріміз бір,
Шықсақ, төріміз бір.
Шықсақ, төріміз бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өмірде де, өлімде де бірге болу. Астарлы мағынасы — ағайынның, туыстың...
Жігіт - күш, қыз - көрік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіттің басты қасиеті — күш-қуат, қайрат, тірек болу екенін, ал қыздың басты көркі — әсе...
Кәрі қыздың ұяты босаға аттағанша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бойжеткен қыздың абыройы, ибасы мен ұяты үйде жүргенде-ақ қатты сақталатынын білдіреді. Т...
Үй болғанда көсеу де керек.
**Негізгі мағынасы** Үй болған жерде тіршілікке керек ұсақ-түйектің бәрі қажет деген ой айтылады. Тура мағынасында, үйді...
Қатының жақсы болса, жұмақ үйіңде,
Қатының жаман болса, тозақ үйіңде.
Қатының жаман болса, тозақ үйіңде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі тыныштық пен берекенің көбіне әйелдің мінезі, сабыры мен ақылына байланыс...
Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді.
**Негізгі мағынасы** «Ұятсыз әйел тұзсыз ас секілді» деген мақал әйелдің ұят, иба, тәрбиесі болмаса, отбасының да, орта...
Ең көп оқылған
Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, асқа дәм беретін нәрсе — тұз, ал адам өмірін мәнді ететін нәрс...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Бұл санатта отбасы туралы қазақ мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ата-ана қадірін, бала тәрбиесін, ерлі-зайыптылардың сыйластығын, ағайын-туыс арасындағы ынтымақты дәріптейтін халық даналығының қысқа да нұсқа үлгілері.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.
Отбасы — қоғамның негізі. Сондықтан бұл мақал-мәтелдер күнделікті өмірде бағыт-бағдар беріп, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, татулықты сақтау сияқты құндылықтарды ұрпақ санасына сіңіруге көмектеседі. Мұнда берілген нақыл сөздер тәрбиеге, қарым-қатынасқа және отбасы бірлігіне қатысты ойды терең жеткізеді.