Оқу, білім, ғылым туралы 139
Оқу, білім, ғылым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ізденіс, еңбексүйгіштік, ақыл мен тәрбие құндылығы туралы нақылдар.
139
Мақал-мәтел
35K
Қаралым
251
Орташа
Сұрыптау:
Белгі болса, жолдан адаспас,
Білімді болса, сөзден жаңылмас.
Білімді болса, сөзден жаңылмас.
**Негізгі мағынасы** Белгісі, бағдары бар адам жолда адаспайды; ал білімі, түсінігі бар адам сөйлегенде шатыспайды. Бұл...
Жігіттің екі өнері бар:
Атқан да жыққан,
Ашқан да оқыған.
Атқан да жыққан,
Ашқан да оқыған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке екі түрлі қасиет керек екенін айтады: бірі — күш-қайрат, екіншісі — білім мен өне...
Шала молда шарық айтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімсіз, шала сауатты адамның өз шамасын білмей, орынсыз сөйлеуін, әсіре білгішсінуді әж...
Білгенге - «жыр», білмегенге - «дыр>>.
**Негізгі мағынасы** Білген адамға кез келген құбылыстың мәні ашық, түсінікті, қызық әрі пайдалы болады. Ал білмеген кіс...
Білмегенді білдір,
Қолына алтын жүзік ілдір.
Қолына алтын жүзік ілдір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — білмейтін адамға үйретіп, оның қолына алтын жүзік ілдіру. Астарлы мағы...
Талаптыға жол бер,
Өнерліге қол бер.
Өнерліге қол бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: талаптанған, алға ұмтылған адамға жол аш, ал өнері бар, ісі ілгері адам...
Көп сұраған алар,
Көп ойлаған табар.
Көп ойлаған табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көп сұрап, ізденіп жүрген адам қажет нәрсесін табады, ал көп ойланған а...
Алған сабағың біреу болсын,
Тоқығаның мың болсын.
Тоқығаның мың болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір-ақ рет алған білімді, естіген ақылды жақсылап меңгерсең, ол көп па...
Отының болмаса, көршіден сұра,
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Өзің білмесең, кісіден сұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қажет нәрсені таба алмасаң, жақыныңнан немесе білген кісіден сұрауға болатынын айт...
Киім ауыр болмайды,
Азық ауыр болмайды,
Ақыл ауыр болмайды.
Азық ауыр болмайды,
Ақыл ауыр болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: киім де, азық та, ақыл да адамға салмақ түсірмейді. Астарлы мағынасы: а...
Шексіз оқу болса да, тексіз оқу жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — оқу мен үйренудің шегі жоқ, адам өмір бойы білім ала береді. Астарлы м...
Білімді ұстаз бермеген , білікті Құдай береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға білімді ұстаз бермесе де, білікті, дарынды ететін қасиетті Жара...
Үркер мен Айдың өзі біледі,
Есепшінің көзі біледі.
Есепшінің көзі біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аспандағы Үркер мен Айдың қозғалысын, қалпын есепші ғана мұқият бақыла...
Зергер білімді болса зейнет,
Білімсіз болса бейнет береді.
Білімсіз болса бейнет береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімнің адам өміріндегі орнын өте терең көрсетеді. Егер зергер шебер болса, оның еңбегі...
Жердің сәні - егін,
Ердің сәні - білім.
Ердің сәні - білім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жердің көркі мен қадірі егінмен көрінетінін айтады: жер бос жатса, оның берекесі аз, ал...
Ең көп оқылған
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Шәр кітапты оқысаң,
Әр кітапты оқырсың.
Әр кітапты оқырсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кітап оқудың адамды білімге, зердеге, ой кеңдігіне жеткізетінін айтады. Тура мағынасында...
Ғалыммен жақын болсаң, қолың жетер,
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
Залыммен жақын болсаң, басың кетер.
**Негізгі мағынасы** Ғалыммен аралассаң, одан білім, ақыл, дұрыс бағыт аласың. Оның сөзі мен ісі сені биікке жетелейді,...
Жаста оқыған оқуың -
тасқа жазғанмен бірдей;
Қартайғанда оқыған оқуың -
мұзға жазғанмен бірдей.
тасқа жазғанмен бірдей;
Қартайғанда оқыған оқуың -
мұзға жазғанмен бірдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімді жастайынан меңгерудің маңызын айтады. Жас кезде оқыған нәрсе берік сақталып, сана...
Білім іздеген өсер,
Бүлік іздеген өшер.
Бүлік іздеген өшер.
**Негізгі мағынасы** Білім іздеген адам үнемі алға басып, ойы да, өмірі де кеңейеді. Ал бүлік, дау-дамай, араздық іздеге...
Бұл бөлімде оқу, білім және ғылым туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар білімнің адам өміріндегі орнын, оқу арқылы көкжиек кеңейіп, ой-сананың жетілетінін қысқа да нұсқа жеткізеді. Мақал-мәтелдерде ұстазға құрмет, кітаптың қадірі, ізденіс пен еңбек арқылы нәтижеге жету идеясы айқын көрінеді.
Оқу-білімге қатысты нақылдар жасқа да, үлкенге де бағыт-бағдар береді: білімнің байлықтан да қымбат екенін, ғылымның дамуы қоғамның өркендеуіне жол ашатынын еске салады. Бұл категориядағы мақалдар мотивация беріп, оқу үдерісінде табандылық сақтауға, үздіксіз үйренуге және ақыл-парасатты биік ұстауға шақырады.
Оқу-білімге қатысты нақылдар жасқа да, үлкенге де бағыт-бағдар береді: білімнің байлықтан да қымбат екенін, ғылымның дамуы қоғамның өркендеуіне жол ашатынын еске салады. Бұл категориядағы мақалдар мотивация беріп, оқу үдерісінде табандылық сақтауға, үздіксіз үйренуге және ақыл-парасатты биік ұстауға шақырады.