Белгі болса, жолдан адаспас,
Білімді болса, сөзден жаңылмас.
«Белгі болса, жолдан адаспас, Білімді болса, сөзден жаңылмас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Белгісі, бағдары бар адам жолда адаспайды; ал білімі, түсінігі бар адам сөйлегенде шатыспайды. Бұл мақал тура мағынасында жол табу мен дұрыс сөйлеуді салыстырады. Астарлы мағынасы — өмірде де бағыт беретін білім, ақыл және тәртіп болса, адам қателеспей, өз орнын табады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жол» — тек кеңістік емес, өмір жолының бейнесі. «Белгі» — жол көрсететін нұсқау, ал «білім» — адамның ішкі шамшырағы. «Сөзден жаңылмас» деген тіркес сауатты, ойлы адамның ойын анық жеткізетінін білдіреді. Яғни, жолдағы белгі қалай бағыт берсе, білім де адамға дұрыс сөз, дұрыс шешім табуға көмектеседі.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі заманда бұл мақал оқу-білімнің маңызын еске салады. Мысалы, емтиханға жақсы дайындалған оқушы сұраққа сенімді жауап береді, ал дайындықсыз адам жиі қателеседі. Сол сияқты, өмірде де ақпаратты түсініп, ойланбай сөйлемей, білімге сүйенген адам абыройға жетеді. Сондықтан мақал адамды ізденуге, үйренуге және әр сөзге жауапкершілікпен қарауға үндейді.
Bilimdi bolsa, sózden jańylmas.