Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246.9K
Қаралым
203
Орташа
Сұрыптау:
Сабын кірді ашады,
Сабырсыз сырды ашады.
Сабырсыз сырды ашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сабын кірді кетіріп, нәрсенің бетін тазартады. Ал астарлы мағынасы — с...
Таудан арқасы бардың,
Тастан жүрегі бар.
Тастан жүрегі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таудың арқа сүйер тірегі берік, тастың қаттылығы мықты. Астарлы мағына...
Бақа көлін аңсайды,
Бұлдырық шөлін аңсайды.
Бұлдырық шөлін аңсайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр жанның өзіне үйреншікті, қолайлы ортасын қымбат көретінін білдіреді. Бақа үшін көл — т...
Тіл - сезімнің, ойдың жанды көрінісі.
**Негізгі мағынасы** Тіл — адамның ішкі әлемін сыртқа шығаратын ең басты құрал. Адам не ойласа, не сезсе, соның бәрі сө...
Сауатсыздың сөзіне сүрініп құларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауаты жоқ, ойы үстірт адамның сөзіне сеніп қалу адамды қателікке, зиянға ұрындыратынын...
Тіліңмен жүгірме, біліміңмен жүгір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сөзге еріп асықпа, білімге сүйеніп әрекет ет деген ой айтады. Тура мағынасында, ті...
Заманды себеп билейді.
**Негізгі мағынасы** «Заманды себеп билейді» деген мақал өмірде болып жатқан құбылыстың бәрі өздігінен емес, белгілі бір...
Пышағыңды қайрап жүр,
Не соярыңды білмесең.
Жауабынды сайлап жүр,
Не сұрап, не айтарыңды білмесең.
Не соярыңды білмесең.
Жауабынды сайлап жүр,
Не сұрап, не айтарыңды білмесең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға алдын ала ойлануды, істің де, сөздің де жөнін білуге шақырады. Тура мағынада пышақ...
Көп жасаған білмейді,
Көп жүрген біледі.
Көп жүрген біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп өмір сүрген адамның бәрін бірдей білмейтінін, ал көп көрген, көп тәжірибе жинаған ада...
Ғасырына қарай асылы.
**Негізгі мағынасы** «Ғасырына қарай асылы» деген мақал әр дәуірдің өзіне сай қадірлі адамы, құндылығы, өлшемі болатыны...
Түс - күндіз бұққан ойдық елесі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал түс көруді адамның күндізгі ойының жалғасы, көлеңкесі ретінде түсіндіреді. Яғни күндіз кө...
Қуантар болсаң асық,
Мұңайтар болсаң сабыр тұт.
Мұңайтар болсаң сабыр тұт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды екі жағдайда да байсалды болуға үндейді. Біреуді қуантарда асықпай, орнықты әрекет...
Жатқан тастың астымен су ақпайды.
**Негізгі мағынасы** «Жатқан тастың астымен су ақпайды» деген мақалдың тура мағынасы — қозғалмай жатқан тастың астынан...
Қырын алған қырқында таз болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда біреудің қырын алғаны, ал келесі қырында таз болып қалатыны туралы айтқ...
Шайтанға сенген бақсыны тыңдағанша,
Шындыққа сенген жақсыны тыңда.
Шындыққа сенген жақсыны тыңда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жалғанға ермей, ақиқатқа жүгінуді үйретеді. Біреудің сөзі қанша әсерлі болса да, е...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.