Имандылық иірімдері туралы 564
Имандылық туралы қазақ мақал-мәтелдері: ар-ождан, адалдық, мейірім мен рухани тәрбиеге жетелер нақылдар.
564
Мақал-мәтел
101.8K
Қаралым
180
Орташа
Сұрыптау:
Малдың бір ұшы білекте,
Бір ұшы жүректе.
Бір ұшы жүректе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мал бағудың жай ғана тұрмыстық іс емес, үлкен жауапкершілік екенін білдіреді. «Білекте»...
Құдайдан безгенді шайтан сүйеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, Құдайға, яғни иман мен ізгілікке қарсы шыққан адамды шайтан өзі...
Жәбірленгеннің жақтасы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жапа шеккен, қорлық көрген адамды жалғыз қалдырмай, оны қолдау. Астарл...
Екі өтірік бір антпен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтіріктің салмағы ауыр екенін ескертеді. Адам бір рет өтірік айтса, оған сенім әлсірейді,...
Қазан қолыңды күйелейді,
Жаман жүзіңді күйелейді.
Жаман жүзіңді күйелейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істеген ісі мен жүрген ортасы мінезіне әсер ететінін білдіреді. Қазанға қолыңды с...
Халықтан ұял , Құдайдан қорық .
**Негізгі мағынасы** «Халықтан ұял, Құдайдан қорық» деген мақал адамды ар-ұятпен өмір сүруге шақырады. Мұндағы тура мағ...
Залымның дәулеті әулетіне бұйырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: зұлым, әділетсіз адамның жиған дәулеті өз әулетіне де опа бермейді, бе...
Пайғамбар да күйеуін сыйлаған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің инабаттылығы мен сыйластығын, отбасындағы орнын көрсетеді. Тура мағынасында пайға...
Көңілі марқайған тәубесінен жаңылады.
**Негізгі мағынасы** «Көңілі марқайған тәубесінен жаңылады» деген мақал адамға тұрмыс жеңілдеп, бағы жанғанда, бұрынғы...
Ең көп оқылған
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
Әрлі болғанша, арлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы сұлулығы мен сән-салтанатынан гөрі, ішкі тазалығы мен адамгершілігі маңыз...
Ақылың болса, арыңды сақта,
Ар, ұят керек әр уақытта.
Ар, ұят керек әр уақытта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылдың ең басты міндеті — адамды дұрыс жолда ұстап, ар-ұятын қорғау екенін айтады. Яғни...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Адамның ұяты бетінде,
Адамгершілігі ниетінде.
Адамгершілігі ниетінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын болмысы сыртқы көрінісінен ғана емес, ішкі дүниесінен танылатынын айтады. «Ұя...
«Имандылық иірімдері туралы» санатында адам бойындағы ар-ождан, адалдық, ұят, мейірім, сабыр секілді қасиеттерді ұлықтайтын қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Бұл нақылдар иманның тек діни ұғым емес, күнделікті мінез-құлық, ниет тазалығы, әділ сөз бен тура істің өлшемі екенін ұқтырады.
Мұндағы мақалдар үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау, аманатқа беріктік, нәпсіні тию, жақсылықты жария қылмай жасау сияқты өмірлік қағидаларды бекітеді. Санат оқырманға рухани тәлім беріп, отбасылық тәрбиеде, сөз мәдениетінде және адамгершілік таңдауда бағыт-бағдар ұсынатын даналық қазынасын ашады.
Мұндағы мақалдар үлкенді құрметтеу, кішіні қорғау, аманатқа беріктік, нәпсіні тию, жақсылықты жария қылмай жасау сияқты өмірлік қағидаларды бекітеді. Санат оқырманға рухани тәлім беріп, отбасылық тәрбиеде, сөз мәдениетінде және адамгершілік таңдауда бағыт-бағдар ұсынатын даналық қазынасын ашады.