Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
63.2K
Қаралым
195
Орташа
Сұрыптау:
Ұл жақсысы құрметті,
Келін жақсысы келбетті.
Келін жақсысы келбетті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен келіннің жақсы қасиеті тек сыртқы көрініспен емес, мінезі мен іс-әрекеті арқылы та...
Әйелді гүлмен жасқауға да болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелге құр мақтау айтып, сырттай әдемі сөзбен ғана жұбатуға болмайтынын меңзейді. Тура ма...
Жырақтан құтқарса - атың мұра,
Жалғыздықтан құтқарса - қатын мұра.
Жалғыздықтан құтқарса - қатын мұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиын сәтте сүйеп, аман алып қалатын нәрсенің қадірін айтады. Тура мағынасында, жыр...
Қатынның шайпау болғаны - болмағаны,
Келіннің шайпау болғаны - оңбағаны.
Келіннің шайпау болғаны - оңбағаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал келін мен әйелдің үй ішіндегі мінезі, сөзі мен жүріс-тұрысы отбасының татулығына тікелей...
Ауылыңа қалың берсең, төменнен бер,
Қызыңа қалың берсең, жоғарыдан бер.
Қызыңа қалың берсең, жоғарыдан бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-жанға, қалың малға келгенде ауылға беретін көмекті де, қызға беріл...
Ақылды әйел күйеуінің ойнап айтқанын
Ойлап талдайды.
Ойлап талдайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің зеректігін, байсалдылығын және сөздің астарын түсіне білетін парасатын көрсетеді...
Жақсы қатын жарының жақсылығын асырар, Жамандығын жасырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы жардың отбасы ішіндегі орны өте биік екенін айтады. Жақсы қатын ерінің жақсы қасиет...
Келінді қайын ененің топырағынан жаратады
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — келін түскен үйдің, әсіресе қайын ененің тәрбиесі мен мінезі жас келін...
Бақа жарығы сумен,
Қатын жарығы ерімен.
Қатын жарығы ерімен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бақа үшін су қандай қажет болса, әйел адам үшін де ері сондай тірек, с...
Қатын өлсе үйің кетеді,
Басыңнан күйің кетеді.
Басыңнан күйің кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы тіршілігінде жардың орны ерекше екенін аңғартады. Тура мағынада, әйел қайтыс болса...
Балалығың ұстаса, нағашыңа бар,
Жігіттікті сағынсаң, қайныңа бар.
Жігіттікті сағынсаң, қайныңа бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жас шағындағы еркелігін, аңғал көңілін, кейде бала мінезге қайта оралатын сәтін ш...
Әйелдің қаруы - ожау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің үй ішіндегі басты күші мен тірегі — отбасы мен тұрмыс екенін білдіреді. Тура мағы...
Азансыз молда болса да,
Қазансыз қатын болмайды.
Қазансыз қатын болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үй ішіндегі, ел ішіндегі тұрмыстың өз тәртібі болатынын білдіреді. Тура мағынасында: молд...
Қыздар, сәулем, толғанда жүріс түзер,
Жүріс түзеп жігітке көзін сүзер.
Жүріс түзеп жігітке көзін сүзер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың бойжетіп, көркі мен мінезі толысқан кезде өз жүріс-тұрысына, әдебіне мән бер...
Әйелі өлген
Қызды ауылға қарап жылайды.
Қызды ауылға қарап жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелі қайтыс болған ер адам қайғысын сыртқа шығарып, жұбанышты өз ортас...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.