Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
85.2K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Қараша үйден ханша шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қарапайым, жұпыны үйден де ханшайымдай инабатты, көрікті, ақылды қыз...
Инабатты болса - әйел көрікті,
Сақал жарасса - шал көрікті.
Сақал жарасса - шал көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы сұлулықтан бұрын адамның мінезі мен орнына сай болуын жоғары қояды. Әйелдің көркі...
Қараша - хан тұсында,
Әйел - ер тұсында.
Әйел - ер тұсында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қоғамдағы әр адамның өз орны, өз салмағы бар екенін білдіреді. "Қараша" — қарапайым халы...
Құмға сиген білінбес,
Қызға берген көрінбес.
Қызға берген көрінбес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құмға құйылған су көзге түспей тез сіңіп кетеді, ал қызға берілген мал-...
Елді қорғайтын - ерлер,
Ерлерді тәрбиелейтін - әйелдер.
Ерлерді тәрбиелейтін - әйелдер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің амандығы мен бүтіндігі ер азаматтардың қорған болуына байланысты екенін айтады. Бір...
Еркек түз сақтайды,
Әйел үй сақтайды.
Әйел үй сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің отбасы мен тіршіліктегі ортақ қызметін көрсетеді. Тура мағынасында ер адам...
Бір қызымнан бір қызым сорақы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір қыздан кейін туған екінші қыз одан да сорақы, яғни мінезі, қылығы,...
Білімді әйел басыңа қарайды,
Білімсіз әйел жасыңа қарайды.
Білімсіз әйел жасыңа қарайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің отбасы ішіндегі орны мен мінезінің маңызын айтады. Білімді әйел адамды жасына, дә...
Әйелдің ақылын жесірінде байқа,
Баланың ақылын жетімінде байқа.
Баланың ақылын жетімінде байқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен ақылы сын сағатта, қиындық келгенде анық көрінетінін айтады. Әйел жесір қ...
Қызға бергісіз қатын бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кейбір әйелдер қыздай нәзік, көрікті, ибалы, ұқыпты болып келеді деген...
Қыз келіннен ғибрат алсын,
Ұл елінен ғибрат алсын.
Ұл елінен ғибрат алсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас ұрпаққа өнеге қайдан алуы керегін меңзейді. Қыз бала келіннің іс-әрекетіне қарап, иба...
Жақсы әйел -
Жігіттің жақсы қылар жаманын,
Ұшқыр қылар шабанын.
Жаман әйел -
Жігіттің тайдырады табанын,
Тар қылады заманын.
Жігіттің жақсы қылар жаманын,
Ұшқыр қылар шабанын.
Жаман әйел -
Жігіттің тайдырады табанын,
Тар қылады заманын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасындағы әйелдің ер азаматтың өміріне, мінезіне, ісіне қатты әсер ететінін айтады. Жақ...
Қатынның қарғысы жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйелдің, әсіресе ашу үстінде айтылған қарғысының ауыр тиетінін ескертеді. Тура мағынасынд...
Жақсы қатын белгісі - былғары қылар теріні.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үй ішіндегі әйелдің, яғни жардың ақыл-парасаты мен ұқыптылығы отбасының берекесін арттыра...
Келін қыз болмас,
Күйеу ұл болмас.
Күйеу ұл болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: келін — өзге әулеттен келген адам, ал күйеу — қыздың төркіні үшін бөтен...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға бо...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.