Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.5K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Еңбектен қашқан дөңбекке жолығар.
**Негізгі мағынасы** Еңбектен қашқан адам ақырында қиындыққа, жоқшылыққа немесе бейнетке тап болады деген ой айтылады. М...
Жамандық көрген жеріңнен,
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
Еңбекте де, қаш.
Жақсылық көрген жеріңе,
Еңбекте де, жет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жақсылық көрген, қадірін білген жерден қашпау керегін айтады. Тура мағынасында, бі...
Тегін істің түбі шикі .
Көрікті қызған кезде бас.
Көрікті қызған кезде бас.
**Негізгі мағынасы** Тегін, оңай келген істің нәтижесі көбіне берік болмайды, сапасы да толық шықпайды. Адам бір істі мә...
Қораң оңды болса, қойың қоңды болады.
**Негізгі мағынасы** Қораң оңды болса, қойың қоңды болады деген мақалдың тура мағынасы — қорасы берік, таза, ықшам адамд...
Шапқан озар, жатқан қалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жарыста шапқан, яғни қозғалған, талпынған адам алға шығады, ал жатқан,...
Ерлі-зайыпты - қос өгіз.
**Негізгі мағынасы** Ерлі-зайыптының өмірі бір арбаға жегілген қос өгіздей ортақ еңбек пен ортақ жауапкершілікке сүйенед...
Еңбектің көзін тапсаң,
Байлықтың өзін табарсың.
Байлықтың өзін табарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбектің дұрыс жолын, әдісін тапқан адам нәпақаға да, молшылыққа да жет...
Ит күшіктеп сауын болмас,
Бұлт болмай жауын болмас.
Бұлт болмай жауын болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит күшіктесе де, одан сүт шықпайды; бұлтсыз жаңбыр жаумайды. Астарлы ма...
Етікшіні балға мен бізі асырайды,
Егіншіні кетпеннің жүзі асырайды.
Егіншіні кетпеннің жүзі асырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — етікші өз күнін балға мен біз арқылы, ал егінші кетпеннің жүзі арқылы...
Той - тоқшылық нышаны.
**Негізгі мағынасы** «Той - тоқшылық нышаны» деген мақал ел ішінде береке-бірлік бар кезде, халықтың тұрмысы түзеліп, д...
Ғұмырыңды ұзартқың келсе, ағаш ек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам ұзақ өмір сүргісі келсе, ағаш отырғызуы керек деген ой. Астарлы м...
Жантақтан ине, жаңқадан түйме жасаған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал шебер, ұқыпты, іске пысық адамның кез келген аз нәрседен де пайда шығара алатынын білдіре...
Арық қойда төстік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арық, жүдеу қойдың денесінде ет те, майлы төстік те болмайды. Астарлы м...
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылықта білерсің.
Ат қадірін білмесең,
Жаяуқалғанда білерсің.
Ашаршылықта білерсің.
Ат қадірін білмесең,
Жаяуқалғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі бағалы нәрсенің қадірін бар кезде білу керегін айтады. Ас адамның тіршілігіне ке...
Диқан болсаң, күз айда,
Күз айдасаң, жүз айда.
Күз айдасаң, жүз айда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ең алдымен еңбекті дер кезінде, мезгілін өткізбей атқару керегін білдіреді. Тура мағынад...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.