Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
31.7K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Ашаршылықта жеген құйқаның дәмі
ауыздан кетпес.
ауыздан кетпес.
**Негізгі мағынасы** Аштық пен қиындықта желінген азғантай ас адамның есінде ерекше сақталады. Бұл мақал тура мағынасынд...
Тісің барда ысқыр,
Мұрның барда пысқыр.
Мұрның барда пысқыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолындағы мүмкіндікті, жастық шақтағы қуатты зая жібермей, бар кезде пайдаланып қ...
Аз күйікті ас басады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аздап ашығып, күйіп-пісіп тұрған адамның көңілін ас, дәмді тамақ басатынын білдіреді. Тур...
Қасық асым - қайғысыз басым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең қарапайым, аз ғана несібеге де разы болып, уайым-қайғысыз, тыныш өмір сүргенін...
Сау болса жаным,
Сөз емес дүние-малым.
Сөз емес дүние-малым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамға ең алдымен жанның саулығы керек, ал дүние-мүлік пен байлық одан...
Жаяудың аты - ширақ, күші - азық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаяу жүрген адамның көлігі жоқ, сондықтан оның «аты» да, «күші» де тек...
Ажалда жаңылыс жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ажалда жаңылыс жоқ» деген мақал адамның ажалы, яғни өлім уақыты Алланың жазуымен болады деген ойд...
Ойда түп жоқ, ашта күш жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойы шексіз, ал аш адамның хәлі әлсіз болатынын білдіреді. Тура мағынасында, ойдың...
Ауру өсиеті ізгілік болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауырған адамның, әсіресе өмірдің қадірін терең сезінген кісінің айтқан ақылы мен ескертпе...
Аруанаға жүгіңді арт,
Белі талмастан бұрын.
Денсаулықтың қадірін біл,
Науқастанбастан бұрын.
Белі талмастан бұрын.
Денсаулықтың қадірін біл,
Науқастанбастан бұрын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға алдын ала қамданып, мүмкіндік барда денсаулықтың қадірін білу керек екенін үйретед...
Аштың ақылы болмас,
Тоқтың қайғысы болмас.
Тоқтың қайғысы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аш адамның ойы да, шешімі де толық болмайтынын меңзейді. Аштық адамды әлсіретіп, сабырын...
Болдырған сиыр молаға сүйкенеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіреген, жүдеу сиыр тыныш тұрмай, қабірдің басына барып сүйкенеді. Ас...
Қаза көрген жүрек жаралы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасірет шеккен, ауыр қайғы көрген адамның жүрегі жараланғандай күйге т...
Қаралы көңіл жаралы.
**Негізгі мағынасы** Қаралы көңіл — қайғыға батқан, мұң басқан жанның ішкі хәлі. Жаралы — денесі ауырғандай емес, жүрегі...
Адамды аздыратын - дерт,
Жерді аздыратын - өрт.
Жерді аздыратын - өрт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға дерт түссе, оның әлсіреп, күйі кететіні; ал жерге өрт түссе, он...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Азған денеге ауру үйір.
**Негізгі мағынасы** Азған дене — күтімі кеміп, әлсіреген, титықтаған, саулығы төмендеген адамды білдіреді. Мақалдың тур...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.