Денсаулық, дерт, қасірет туралы — 3-бет 152
Сұрыптау:
Жан - денеге қонақ,
Денені демеген - тамақ.
Денені демеген - тамақ.
Негізгі мағынасы Адамның жаны денеде мәңгі тұрмайды, уақытша қонған қонақ сияқты. Ал сол денені тірі ұстап, демеп…
Жан жарасына уақыт емші.
Негізгі мағынасы Жақынынан айырылу, сатқындық, үлкен сәтсіздік адамның жанын жаралайды, мұндай жараға дәрі табылмайды…
Жарлының байлығы - денінің саулығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малы, ақшасы көп болмаған жарлы адамның ең үлкен байлығы оның денсаулығы…
Жас өсемін деп үмітті,
Жалғыз көбейем деп үмітті,
Жарлы байимын деп үмітті,
Ауру жазылам деп үмітті.
Жалғыз көбейем деп үмітті,
Жарлы байимын деп үмітті,
Ауру жазылам деп үмітті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды үміттен айрылмауға шақырады. Жас адам өсіп, есейемін деп армандайды; жалғыз жан…
Жаяудың аты - ширақ, күші - азық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаяу жүрген адамның көлігі жоқ, сондықтан оның «аты» да, «күші» де тек өз…
Күнде бір мақал
«Денсаулық, дерт, қасірет туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жетім бала жеті күлшеге тоймас.
Негізгі мағынасы Жетім бала жеті күлшеге тоймас деген мақал тура мағынасында тамаққа тоймайтын бала жайын айтқандай…
Жетімнің жегені - желім, ішкені - ірің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жетім баланың ауыр халін, жоқшылық пен қайғының қасіретін өте өткір бейнелейді. Тура…
Жоғалып табылған мал олжа,
Ауырып жазылған жан олжа.
Ауырып жазылған жан олжа.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жоғалып кеткен малдың қайта табылуы да, ауырып жатқан адамның сауығып…
Жоқтау айтқанға тоқтау айт,
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
Қайғысын қозғама,
Қайратын қолда.
Негізгі мағынасы Жоқтау айтып, жақынын жоқтап жылап отырған адамға тоқтау айт, яғни сабырға шақыратын, жұбататын сөз…
Жөргекте жабысқан ауру өлмей қалмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаңа туған нәресте жөргектегі кезінен бойға сіңген дерт, мінез не кесел оңайлықпен…
Жуанның жіңішкерер,
Жіңішкенің үзілер шағы.
Жіңішкенің үзілер шағы.
Негізгі мағынасы Жуан нәрсенің де жіңішкеретін, ал жіңішке нәрсенің үзілетін уақыты келеді. Мақал әр нәрсенің шегі…
Жүрек дертін Тәңірі де жаза алмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүректегі қайғы, шер, мұң сияқты рухани дертті ешбір дәрі де, тіпті…
Жын ұрғаннан жұқана қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа жақын, өйткені «жын ұрған» дегені — есінен танған, берекесі кеткен…
Ішкі дерт сыртқа шықпай қоймайды.
Негізгі мағынасы Іште жиналған сыр, мұң, уайым не жасырын қате түптің түбінде сыртқа шығады деген ой айтылады. Адам…
Кәріге бас қайғы.
Негізгі мағынасы «Кәріге бас қайғы» деген мақал қарт адамға ауыртпалық көп тиетінін, жас ұлғайған сайын денсаулықтың…
Кәрілік - дауасыз дерт.
Негізгі мағынасы Кәрілік – адам өмірінің табиғи, тоқтатуға болмайтын кезеңі. Бұл мақал тура мағынасында қартайған…
Кейде тән ауырмаса да, жан ауырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның денесі сау көрінгенімен, ішкі жан дүниесі жаралануы мүмкін…
Кем жесең, төрге шығарады,
Көп жесең - көрге.
Көп жесең - көрге.
Негізгі мағынасы Аз, шамамен жеген адам дені сау, сергек болып, ұзақ жасайды да, ақыры елдің құрметті төріне шығады; ал…
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура…
Көкірек ауру күнде өлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі мұң-шерін, ренішін, уайымын сыртқа шығармай, көңілінде сақтап жүруі денсаулыққа…
Көтеремді отқа айдаса, жоққа қашады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: көтеріле алмай әлсіреген малды отқа айдаса да, ол бәрібір қашып құтылады…
Қаза көрген жүрек жаралы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қасірет шеккен, ауыр қайғы көрген адамның жүрегі жараланғандай күйге…
Қайғыдан жан шіриді,
Жан ауырса, тән шіриді.
Жан ауырса, тән шіриді.
Негізгі мағынасы Қайғы-қасірет адам жанын жүдетіп, ішкі қуатын азайтады. Адам көп уайымға салынса, көңілі түсіп, рухы…
Қайғы қартайтады,
Қуаныш марқайтады.
Қуаныш марқайтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі күйі денсаулығы мен рухына әсер ететінін аңғартады. Қайғы-қасірет, уайым, мұң…
Қайғы - саңырау.
Негізгі мағынасы Қайғы — адамның ішкі жан дүниесін ауыртатын күй. Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ал астарлы мағынасы…
Қайғысыз ішкен қара судың қаймағы бір елі.
Негізгі мағынасы Қайғы-қасіреті, уайымы жоқ адамға қарапайым тірлік те тәтті көрінеді. Мақалдың тура мағынасы — жай…
Қай жерің ауырса, жаның со жерде.
Негізгі мағынасы Қай жерің ауырса, адамның назары да, алаңдауы да сол жерге ауады. Тура мағынасында бұл — денедегі…
Қаралы көңіл жаралы.
Негізгі мағынасы Қаралы көңіл — қайғыға батқан, мұң басқан жанның ішкі хәлі. Жаралы — денесі ауырғандай емес, жүрегі…
Қардан кебіс киіп, мұздан құрсау салған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өте қиын, ауыр жағдайды, таршылық пен мұқтаждықты бейнелейді. Тура мағынасында адам қыстың…
Қартайып өлсең, қапың жоқ.
Негізгі мағынасы «Қартайып өлсең, қапың жоқ» деген мақал адамның өз ғұмырын табиғи жолмен, жасы жетіп, мезгілі келгенде…
Қартаң тартқан адамның оты азаймақ,
Оты азайса, әр істің бәрі тайғақ.
Оты азайса, әр істің бәрі тайғақ.
Негізгі мағынасы Жасы ұлғайған адамның бойындағы оты, яғни жігері мен қызуы азаяды, ал от азайған соң қолға алған әр іс…
Қасық асым - қайғысыз басым.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең қарапайым, аз ғана несібеге де разы болып, уайым-қайғысыз, тыныш өмір сүргенін…
Құдай ұрған қонағымен керісер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құдайдың қаһарына ұшыраған адам қонағымен де керісіп, берекесіздікке…
Қырық атан ұстама,
Қырық тамыр ұста.
Қырық тамыр ұста.
Негізгі мағынасы Қырық атан — көшпелі ел үшін үлкен байлық: жүк артатын, көш тартатын күшті түйелер. Мақал соны ұстап…
Қырық жыл қырғын келсе де,
Ажалды өледі.
Ажалды өледі.
Негізгі мағынасы Қырық жыл бойы қырғын, соғыс болса да, тек ажалы жеткен адам ғана өледі. Мақал халықтың тағдырға деген…
Мөлдек атып ішкен ас,
Мерт кетірмей тындырмас.
Мерт кетірмей тындырмас.
Негізгі мағынасы Ыдысты лық толтырып, шүпілдетіп, ашқарақтықпен асығыс ішкен ас адамға пайда емес, зиян әкеледі, түбі…
Ойда түп жоқ, ашта күш жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойы шексіз, ал аш адамның хәлі әлсіз болатынын білдіреді. Тура мағынасында, ойдың…
Он екі мүшең сау болса,
Дәулет емей немене?
Он саусағың сау болса,
Сәулет емей немене?
Дәулет емей немене?
Он саусағың сау болса,
Сәулет емей немене?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең үлкен байлығы — деннің саулығы екенін айтады. «Он екі мүшең сау болса» дегені…
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
Негізгі мағынасы Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүтін…
Отқа оралып, суға сүрініп жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам оттың ыстығына да, судың кедергісіне де кезігіп, үнемі ауырлықпен…