Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
31.7K
Қаралым
208
Орташа
Сұрыптау:
Ауру кірді - әлек кірді.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамға ғана емес, оның айналасындағы үй ішіне де мазасыздық алып келеді. Бір адам сырқаттанса,...
Сырқат - тән жарасы,
Қайғы - жан жарасы.
Қайғы - жан жарасы.
**Негізгі мағынасы** Сырқат адамның тәніне түсетін жара, ал қайғы адамның ішкі дүниесін, жүрегін ауыртатын жара ретінде...
Ерінбегеннің саулығы егіз, қозысы семіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектеніп, қимылдаған адам денсаулығын да сақтайды, тұрмысын да түзетеді деген ойды білд...
Жуанның жіңішкерер,
Жіңішкенің үзілер шағы.
Жіңішкенің үзілер шағы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз шегі, өз сыналатын кезі болатынын білдіреді. Тура мағынасында, жуан...
Тазалық - саулық негізі,
Саулық - байлық негізі.
Саулық - байлық негізі.
**Негізгі мағынасы** Тазалық адамның денсаулығын сақтаудың ең басты шарты екенін, ал денсаулық болса адамға еңбек етуге,...
Шиқан үстіне қотыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір жамандықтың үстіне екінші бір қиындық қосылып, жағдайдың тіпті ушыққанын білдіреді. Т...
Әуелгі байлық - денсаулық.
**Негізгі мағынасы** Әуелгі байлық – денсаулық деген сөз адамның ең үлкен қазынасы ақша да, мал да емес, алдымен саулық...
От пен су - тілсіз жау.
**Негізгі мағынасы** «От пен су — тілсіз жау» деген мақал адамға көрінген сәтте үнсіз-ақ үлкен зиян келтіретін екі күшт...
Аман болса бұл басым,
Тағы шығар бұл шашым.
Тағы шығар бұл шашым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бас аман болса, шаш қайта өседі. Астарлы мағынасы: адамның ең басты бай...
Жетім бала жеті күлшеге тоймас.
**Негізгі мағынасы** Жетім бала жеті күлшеге тоймас деген мақал тура мағынасында тамаққа тоймайтын бала жайын айтқандай...
Бауыры бүтін, басы аман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның бауыры да, басы да бүтін, яғни дені сау, аман-есен болуы. Аста...
Дос-жаран ауырып қалғанда,
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
Елемей селсоқ жүрерсің.
Әлекке ауру салғанда,
Қадірін жанның білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның досы мен жақыны ауырмай, аман жүргенде оның қадірін онша сезіне бермейтінін айтад...
Бір күн қарны ашқаннан,
Қырық күн ақыл сұрама.
Қырық күн ақыл сұрама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аш адамның ақыл айтуға, жөн сілтеуге онша жарамайтынын білдіреді. Тура мағынасында қарны...
Сексен - жермен жексен.
**Негізгі мағынасы** «Сексен - жермен жексен» деген мақал адамның жасы ұлғайған сайын әл-қуаты кеміп, денесі де, іс-әре...
Тәні саудың - жаны сау.
**Негізгі мағынасы** Тәні сау адамның жаны да сергек, ойы анық, ісі өнімді болады. Бұл мақал денсаулықтың адам өміріндег...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Азған денеге ауру үйір.
**Негізгі мағынасы** Азған дене — күтімі кеміп, әлсіреген, титықтаған, саулығы төмендеген адамды білдіреді. Мақалдың тур...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.