Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
89.3K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Тай қоссаң, ауылыңмен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тай қоссаң, оны жалғыз өзің емес, ауылың болып бірге қос. Астарлы мағын...
Жеңілген елде желке жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа тән, ал астарлы мағынасы өте терең. «Жеңілген ел» дегені — жауға,...
Бір қолың бір қолыңды жуады.
**Негізгі мағынасы** «Бір қолың бір қолыңды жуады» деген мақал адам жалғыз жүріп көп іс тындыра алмайтынын, ал өзара көм...
Адасқан қаздай, руы аздай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның елінен, ортасынан не сүйенер тірегінен айырылғандағы күйін бейнелейді. Тура мағын...
Екеуге иық көрсеткен біреу - өзінің соры,
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адам екі адамға қарсы иық тіреп, өз күшімен оларды жеңгісі келсе,...
Жалғыз үйдің қарғасы боққа тоймас.
**Негізгі мағынасы** Жалғыз адам не жалғыз үй өз бетімен тіршілік еткенімен, көптің берекесі мен қолдауы жоқ жерде толы...
Үйірлі жылқы үрікпес.
**Негізгі мағынасы** «Үйірлі жылқы үрікпес» деген мақалдың тура мағынасы — көп жылқы бір үйірге жиналса, сыртқы қауіпте...
Саусақ ашсаң - қылдырық,
Жұмсақ - жұдырық.
Жұмсақ - жұдырық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: саусақты ашып жіберсең, оның арасы жіңішкеріп, әлсіз көрінеді; ал жұдыр...
Атаңды жау шапса, бірге шап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық пен ортақ намысты жоғары қояды. Тура мағынасында, егер әкеңе жау тисе, жалғыз қал...
Ежелгі жауда елдік жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ежелгі жауда елдік жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — бұрыннан келе жатқан жаумен тату өмір сүру...
Тоңға жатқан мал оңбас,
Тобырға түскен іс оңбас.
Тобырға түскен іс оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тоңда жатқан малға да, тобырға түскен іске де береке қонбайды. Астарлы...
Халқы жаманның биі азады,
Қатыны жаманның үйі азады.
Қатыны жаманның үйі азады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: халқы тәрбиесіз, берекесіз болса, ел ішіндегі би мен басшының да қадірі...
Екі жақсы қосылса,
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
Қыл өтпейді арадан,
Екі жаман қосылса,
Қол кетпейді жағадан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі жақсы адам біріксе, араларында сыйластық пен түсіністік мықты болып, ұсақ кикілжіңге...
Ел екпіні - сел екпіні.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің күші мен серпіні жеке адамның емес, көптің бірлескен қимылынан туатынын білдіреді....
Назыңды ер көтерер,
Ер көтермесе, ел көтерер.
Ер көтермесе, ел көтерер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер-азаматтың жүк көтерер, қолдау көрсетер тірек болатынын айтады. Біреудің назын, өкпе-ре...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.