Жүзді айдап, бірді жетелеген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жүзді айдап, бірді жетелеген» деген мақал көптің күшін бір мақсатқа жұмылдырып, азды-азға, әлсізді берекеге келтіруді білдіреді. Тура мағынасында жүз жылқыны айдап, бір жылқыны жетектеп жүргендей көрінеді. Астарлы мағынасы — ел ішіндегі, жұмыстағы не өмірдегі ұйымдасу мен басқарудың мәні. Жүз адам немесе көп нәрсе өз бетімен кетсе, тәртіп бұзылады; ал біреу бағыт берсе, іс оңға басады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жүз» — көпшілік, қалың топ, мол мүмкіндік деген ұғымды аңғартады. «Бір» — басшы, жетекші, ақыл айтушы немесе жол көрсетуші адам. «Айдау» мен «жетелеу» — басқару, ілестіріп отыру, тәртіпке салу бейнесі. Яғни халық бірлікте болғанмен, оны ұйыстыратын, жөн сілтейтін тұлға қажет екенін танытады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал ұжымдық жұмыста, қоғам ісінде, отбасында да маңызды. Мысалы, мектепте 30 оқушы бір жобаны істесе, бір оқушының бастамашылдығы мен үйлестіруі болмаса, жұмыс созылып кетуі мүмкін. Ал бір белсенді оқушы бәрін жинап, міндет бөліп, істі жүйелесе, нәтиже жақсы шығады.