Ата-ана туралы 308
Ата-ана туралы мақал-мәтелдер: отбасы қадірі, тәрбие мен құрмет жайлы даналық сөздер.
308
Мақал-мәтел
111.1K
Қаралым
360
Орташа
Сұрыптау:
Баланың істегені білінбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала істеген ісінің салдарын бірден аңғармайды, оның әрекеті үлкендерд...
Қыздың сырын төркіні біледі.
**Негізгі мағынасы** Қыздың сырына ең жақын, ең жақсы білетін адамдар — оның төркіні, яғни өз әке-шешесі мен туған-туысы...
Қызың - далаң,
Ұлың - панаң.
Ұлың - панаң.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз бала мен ұл баланың отбасындағы орнын салыстырып айтқан. Тура мағынасында, қыз — өсіп...
Туғанына мекіренбеген ана - безбүйрек,
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
Тумысында уызға жарымаған төл - қатпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ана мейірімінің де, алғашқы тәрбие мен қамқорлықтың да өмір бойы адамға әсер ететінін мең...
Ұл кетті жайына, қыз кетті байына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бұрынғы қазақ қоғамындағы отбасылық әрі әлеуметтік түсінікті білдіреді: ұл ержеткен соң ө...
Жақсы келін құрдасыңдай болар,
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы келін мен жақсы ұлдың отбасындағы орны аса қымбат екенін білдіреді. Тура мағынасынд...
Атаға бала жеттім десе де,
Батпан ширек кем туады.
Батпан ширек кем туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата мен бала ұрпағының қаншалық жақын болса да, бала әкесін дәл қайталамайтынын білдіреді...
Күнсіз гүл өспес,
Күтімсіз ұл өспес.
Күтімсіз ұл өспес.
**Негізгі мағынасы** Күннің нұры болмаса, гүл жайқалып өспейді. Сол сияқты бала да, әсіресе ұл бала, дұрыс күтім, тәрбие...
Атасы өлсе - асқар тауының құлағаны,
Анасы өлсе - ағар бұлағының суалғаны.
Анасы өлсе - ағар бұлағының суалғаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана қадірінің теңдессіз екенін білдіреді. Әке не ата — үй ішіне тірек, қорған, бағыт...
Ананың қақы - Құдайдың қақы.
**Негізгі мағынасы** «Ананың қақы - Құдайдың қақы» деген мақал ананы құрметтеу, оның ақ сүтін, мейірімін, еңбегін өтеу...
Ұлының кімнен туғанын анасы білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — баланың әкесі туралы шындықты ең алдымен анасы жақсы біледі деген ой....
Қызыңды жеріне бер,
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың орнын, тұрмысқа шығатын жерін таңдауда ұқыптылық керек екенін аңғартады. Тура...
Ұлыңа ұлтарақ бол,
Келініңе көпшік бол.
Келініңе көпшік бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ененің бала мен келінге деген кішіпейілді, қамқор, жұмсақ қарым-қатынасын үйретеді. Т...
Алма апаннан аланды,
Таутан ұрар балаңды.
Таутан ұрар балаңды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алма ағашының түбінен, яғни апаннан өсіп шыққан алманы немесе оның саб...
Нағашым бай, қайным бай,
Қайтіп жарлы қыласың, Құдайым-ай.
Қайтіп жарлы қыласың, Құдайым-ай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — нағашысы да, қайнысы да бай адамға тұрмысқа шыққан жанның жоқшылық кө...
Ең көп оқылған
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
Бала балдан тәтті,
Немере жаннан тәтті.
Немере жаннан тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың қадірін өте биік қояды. Тура мағынасында, бала да, немере де адамның ең жақын, е...
Ата-ананың қадірін,
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
Балалы болғанда білерсің.
Ағайынның қадірін,
Жалалы болғанда білерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана мен ағайынның шын қадірі адам басына іс түскенде, өмірдің ауыртпалығын көргенде а...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
«Ата - ана туралы» мақал-мәтелдері — қазақтың отбасылық құндылықтарын, перзент парызын және үлкенге құрмет дәстүрін терең танытатын дана сөздер қоры. Бұл санаттағы нақылдар ата-ананың еңбегін бағалау, мейірім мен жауапкершілікті ұғыну, тәрбиенің түп-тамыры отбасынан басталатынын еске салады.
Мұндағы мақал-мәтелдерде ананың ақ сүті, әкенің қорғаны мен өнегесі, ұрпақтың аманаты сияқты ұғымдар кең көрініс табады. Олар күнделікті өмірде бала тәрбиесіне бағыт-бағдар беріп, отбасы берекесін сақтауға, ата-анаға құрмет көрсетуге үндейді. Бұл бөлім ата-ана тақырыбындағы мақал-мәтелдерді жинақтап, мағынасын түсінуге және ойға тоқуға көмектеседі.
Мұндағы мақал-мәтелдерде ананың ақ сүті, әкенің қорғаны мен өнегесі, ұрпақтың аманаты сияқты ұғымдар кең көрініс табады. Олар күнделікті өмірде бала тәрбиесіне бағыт-бағдар беріп, отбасы берекесін сақтауға, ата-анаға құрмет көрсетуге үндейді. Бұл бөлім ата-ана тақырыбындағы мақал-мәтелдерді жинақтап, мағынасын түсінуге және ойға тоқуға көмектеседі.