Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
78K
Қаралым
190
Орташа
Сұрыптау:
Саудагер сақалды қолдан береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда мен табыс үшін адам кейде өзіне қымбат, тіпті абыройлы көрінетін нәрсесін де құрба...
Кедейге өлең айтқан да шығын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жағдайы төмен, тұрмысы нашар адамға тіпті өлең айтып, көңіл көтеру де...
Сараң байлығына жүкші ғана.
**Негізгі мағынасы** «Сараң байлығына жүкші ғана» деген мақалдың тура мағынасы: сараң адам өз байлығын өзі пайдалана ал...
Арамнан алған түйеден
Адалдан алған ешкі артық.
Адалдан алған ешкі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арам жолмен алынған үлкен түйеден гөрі, адал жолмен алған кішкентай ешк...
Сараң санға қосылмайды.
**Негізгі мағынасы** Сараң адам есепке де, көптің ортасына да сыймайды деген сөз. Мұнда тура мағынада «санға қосылмайды»...
Жарлы кісі бай болса,
Көтін қоюға жер таппайды.
Бай кісі жарлы болса,
Бетін қоюға жер таппайды.
Көтін қоюға жер таппайды.
Бай кісі жарлы болса,
Бетін қоюға жер таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі байлық пен жоқшылықтың өткінші екенін аңғартады. Бүгінгі бай ертең жарлы,...
Бай мақтанса, дәулеті шашылар,
Жарлы мақтанса, арты ашылар.
Жарлы мақтанса, арты ашылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның орынсыз мақтануының зиянын ескертеді. Бай өз дәулетіне сеніп, көпірсе, мал-мүлкі...
Досыңның тонын тойға ки, қасың көрсін,
Ызалансын, жасысын, іші күйсін.
Ызалансын, жасысын, іші күйсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бақыты мен жетістігін көптің көзінше, орнымен көрсетуге болатынын меңзейді. Яғни...
Еңбектің көзін тапсаң,
Байлықтың өзін табарсың.
Байлықтың өзін табарсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбектің дұрыс жолын, әдісін тапқан адам нәпақаға да, молшылыққа да жет...
Жастықта да кәрілік тұр,
Байлықта да жарлылық тұр.
Байлықта да жарлылық тұр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірі бір қалыпта тұрмайтынын білдіреді. Жастықтың өзі мәңгі емес, оның артынан к...
Жаман сай тасыса, өткел бермес,
Жаман байыса, сусын бермес.
Жаман байыса, сусын бермес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сай тасып кетсе, су жолды бөгеп, өтуге кедергі болады; ал жаман адам ба...
Кері кеткен бай кедейден қарыз сұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлық пен жағдайдың тұрақты еместігін меңзейді. Басында дәулеті тасып тұрған адам да ке...
Сараң бай союға қозы таппай,
Жарлының жалғыз тоқтысын сұрапты.
Жарлының жалғыз тоқтысын сұрапты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң адамның ашкөздігін, дүниеқоңыздығын әшкерелейді. Тура мағынасында байдың өз малын қ...
Тамақ - байдан , ажал - Алладан .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның тамағы, несібесі байдан, яғни дәулетті, жағдайлы кісіден келед...
Бір байдың жұртына,
Екі байғұс таласады.
Екі байғұс таласады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір байдың артында қалған жері не малы сияқты дүние үшін екі кедей адам...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.