Адам туралы 4657
«Адам туралы» мақал-мәтелдері адам мінезі, ар-ұят, еңбек пен қарым-қатынас жайын түйіндейді.
4657
Мақал-мәтел
1.3M
Қаралым
270
Орташа
Сұрыптау:
Ұйқышыл жастық таңдамайды.
**Негізгі мағынасы** «Ұйқышыл жастық таңдамайды» деген мақал жалқаулық пен бейқамдық адамның жасына қарамайтынын білдір...
Тасыған қазан төгілер.
**Негізгі мағынасы** Тасыған қазан төгілер деген мақалдың тура мағынасы — қазанға ас тым көп құйылса, қайнап-тасығанда т...
Жындыға талқан да бір шалқан да бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал есі дұрыс емес, жөнді ойламайтын адамға айтылған. Тура мағынасында оның көз алдында талқа...
Дабысына табысы сай.
**Негізгі мағынасы** Дабысына табысы сай деген мақал адамның сөзі, даңқы, уәдесі не көрсеткен бейнесі оның шынайы ісімен...
Жаман үйден қосым артық,
Сынық ошақтан мосым артық.
Сынық ошақтан мосым артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жайсыз, берекесі жоқ үйден болса да, жанға тірек болатын өз қостың арт...
Сорлыға соққы бұрын тиер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сорлы, әлсіз, қорғансыз адамға соққы бірінші тиеді. Астарлы мағынасы —...
Шелді көзден шет жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сақ болуға, күмәнді, зиянды, пайдасыз нәрседен аулақ жүруге шақырады. Тура мағынас...
Құлықсыздың қырық желеуі бар.
**Негізгі мағынасы** «Құлықсыздың қырық желеуі бар» деген мақал адамда ниет болмай тұрса, ол істі орындамауға сылтау кө...
Қарғаның жүзіне бір кесек,
Жаманның жүзі бірге есеп.
Жаманның жүзі бірге есеп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда жаман адамға қанша жақсылық жасасаң да, оның көңілі бірден өзгермейтіні, жасаған жақсыл...
Долы кісі бұтына сиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуланшақ, ызақор адамның өз мінезінің кесірінен абыройсыз күйге түсетінін білдіреді. Тур...
Сорлының сырын сор кешкен білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғы мен қасіретті өз басынан өткерген адам ғана басқа бір сорлының і...
Бек болмаған бек болса,
Таяқ кетпес басыңнан.
Таяқ кетпес басыңнан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билікке, қызметке не беделге лайық болмаған адам жоғары орынға шықса, оның ісі де, мінезі...
Қайырсыз сұңқардан қайырлы тұрымтай артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сұңқар — қыран құс, ал тұрымтай — одан әлдеқайда кіші құс. Бірақ үлкен,...
Жақсының үйі мен түзі бірдей.
**Негізгі мағынасы** «Жақсының үйі мен түзі бірдей» деген мақал жақсы, тәрбиелі, ізетті адам үйінде де, түзде де бір қа...
Қарға қияға ұя салмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қарға биік қияға ұя салмайды, яғни өзіне қолайсыз, аса қиын не тіпті жа...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Кедейдің кербезінен сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай сәнді, паң көрінген кедейден сақ бол дегенді білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — к...
Болар бала - боғынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала өсе келе өз мінезін, қабілетін ерте байқатады деген ой. Астарлы м...
«Адам туралы» мақал-мәтелдер адам болмысының өзегін — мінез-құлық, ар-намыс, ниет, тәрбие және кісілік қасиеттерді қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл топтағы нақылдар жақсылық пен жамандықты айырып, қоғамдағы сыйластық, әділдік, адалдық сияқты құндылықтарды дәріптейді.
Мұндай мақалдар күнделікті өмірде кеңес, тәлім, ескерту ретінде қолданылады: сөздің парқын білу, үлкенді құрметтеу, достық пен татулықты сақтау, жауапкершілікті сезіну секілді ұстанымдарды бекітеді. «Адам туралы» даналық сөздер арқылы халық тәжірибесі мен өмірлік қағидасы ұрпақтан-ұрпаққа беріліп, адамгершілікке тәрбиелейді.
Мұндай мақалдар күнделікті өмірде кеңес, тәлім, ескерту ретінде қолданылады: сөздің парқын білу, үлкенді құрметтеу, достық пен татулықты сақтау, жауапкершілікті сезіну секілді ұстанымдарды бекітеді. «Адам туралы» даналық сөздер арқылы халық тәжірибесі мен өмірлік қағидасы ұрпақтан-ұрпаққа беріліп, адамгершілікке тәрбиелейді.