Айқайы көптің айтары жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Айқайы көптің айтары жоқ деген мақал көп сөйлеп, даурығып жүрген адамның сөзі салмақсыз болатынын білдіреді. Тура мағынасында — дауысы қатты, шуылы көп адамнан нақты ой күту қиын. Астарлы мағынасы — бос сөз, орынсыз айқай, өзімшіл даңғаза істің қадірін түсіреді, ал шынайы ой мен дәлел сабырмен, байыппен айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «айқай» — тек қатты дауыс емес, асығыстық, ашушаңдық, өз пікірін дәлелсіз тықпалау белгісі. «Айтары жоқ» тіркесі мұндай адамның сөзі тыңдауға тұрарлық емес екенін меңзейді. Қазақ танымында салмақты адам көп уәде бермейді, артық сөйлемейді, сөзі мен ісі қабысып жатады. Сондықтан бұл мақал сөздің құнын, мінездің байсалдылығын алға шығарады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, жиналыста не күнделікті әңгімеде көп айқайлап, бірақ нақты шешім ұсынбайтын адамдарға қатысты қолданылады. Мысалы, бір топ адам жобаны талқылап отырғанда, біреуі қатты даурығып сөйлей берсе, ал нақты жоспар айтпаса, «Айқайы көптің айтары жоқ» деп тоқтам айтуға болады.