Жалғыздық туралы 87

Жалғыздық туралы мақал-мәтелдер адамның ішкі күйі, сабыр, ой және қоғаммен байланыс мәнін терең жеткізеді.

87
Мақал-мәтел
21.7K
Қаралым
249
Орташа
Соқырдың арманы - көз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көзі көрмейтін адамның ең үлкен тілегі көру қабілетіне ие болу. Астарл...
LAT 215
Жалғыз үйдің тамағы жетсе де, табағы жетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз отырған үйде ас-су жеткенімен, оны қоятын табақ-аяқ, дастарқанғ...
LAT 214
Жалғызға жұмақ та жараспайды;
**Негізгі мағынасы** «Жалғызға жұмақ та жараспайды» деген мақал адамның жалғыз өмір сүргені көңілге қонымсыз, толық еме...
LAT 214
Саясы жоқ бұтаққа бұлбұл қонбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: саясы, көлеңкесі жоқ бұтаққа бұлбұл қонбайды. Астарлы мағынасы: адамға...
LAT 213
Доссыз адам тамырсыз терек.
**Негізгі мағынасы** «Доссыз адам тамырсыз терек» деген мақал адамның досы болмаса, тірегі де, сүйеніші де әлсіз болаты...
1 LAT 213
Жалғыз түйе - бақырауық,
Жалғыз бала - жылауық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыздықтың әлсіздік әкелетінін айтады. Тура мағынасында жалғыз жүрген түйе бақырып, маз...
LAT 212
Сүйіктің болмаса, дүние суық.
**Негізгі мағынасы** Сүйіспеншілік пен жақын жанның жоқтығы адамға дүниені салқын, қуыс етіп көрсетеді. Мұнда «дүние су...
LAT 212
Дос таппай көңіл тыным таппас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға сырласатын, сенетін, жанын түсінетін дос керек. Астарлы мағынас...
LAT 212
Доссыз өмір - шоғы жоқ көмір.
**Негізгі мағынасы** Доссыз өмірдің мәні кем, қызығы аз болады. Мақал тура мағынасында — шоғы жоқ көмір жылу бермейтіні...
LAT 211
Бөдененің үйі жоқ,
Қайда барса бытпылдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бөдене қай жерде жүрсе де, өзіне тұрақты, берік үй сала алмайды; сондық...
LAT 211
Алтын артқан түйенің,
Алдында есек, артында ит жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алтын тиеген түйе жүргенде, оның алдынан да, артынан да әртүрлі жануарл...
LAT 209
Асусыз болса, таудан без,
Пайдасыз болса, байдан без,
Панасыз болса, сайдан без.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас жоқ жерде тауда да тоқтау қиын, пайдасы жоқ байдан да қайыр болмайд...
LAT 209
Оқ табылса, құс кез келмейді,
Ас табылса, дос кез келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына қиындық түскенде немесе күнкөріс тарылғанда, жанында жәрдемдесетін жанның...
LAT 205
Жалғыздың ісі өнбейді,
Жаяудың жүрісі өнбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз жүрген адам алысқа жете алмайды, жаяу адам да жолды тез еңсере а...
LAT 205
Тақыр кедейдің ұйқысы тыныш.
**Негізгі мағынасы** Тақыр кедейдің ұйқысы тыныш деген сөздің тура мағынасы — дүние-мүлкі жоқ, байлығы аз адамның уайымы...
LAT 202

Ең көп оқылған

Қасқыр ішігі бар кісі,
Жолдасының тоңғанын білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың ішігі киілген адам өз тоңуын сезбегендей, жолдасының тоңғанын...
LAT 719
Адам бір-біріне қонақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұл дүниеде мәңгі тұрмайды, әркімнің өмірі уақытша, өткінші. Аста...
LAT 666
Өз үйім - өлең төсегім.
**Негізгі мағынасы** «Өз үйім — өлең төсегім» деген мақал адамға өзінің үйі бәрінен де ыстық, жайлы, жанға жақын екенін...
LAT 528
Көзден кетсе, көңілден кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам көзіне жиі түсіп, араласып жүрген нәрсе не адам есте берік сақталатынын, ал көз алды...
LAT 522
«Баймын» деп мақтанба, жарлылық бар,
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды шектен тыс мақтанудан, өз жағдайына тым сеніп кетуден сақтандырады. Біреудің байлы...
1 LAT 445
«Жалғыздық туралы» мақал-мәтелдер – адам жанының тынысы, ойға шомып, өзін танып-білуге жетелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта жалғыз қалудың салмағы мен сабағы, кейде еркіндік пен жауапкершілікке айналатын қыры көрініс табады.

Қазақ даналығы жалғыздықты тек мұң ретінде емес, тәубе, сабыр, қайрат пен парасатты шыңдайтын кезең деп те бағалайды. Мұндағы мақалдар адам мен орта қарым-қатынасы, дос пен туыстың қадірі, көптің қолдауы және жеке адамның рухани беріктігі туралы ой салады.