Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
621.8K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Көптің мүлкін көргенсіз бөледі.
**Негізгі мағынасы** Көптің мүлкін көргенсіз бөледі деген мақал ортақ дүниеге көз алартып, өз білгенінше иелік ететін, ә...
Жаман жанындағысын жарақаттайды.
**Негізгі мағынасы** Жаман адам өз мінезінің кесірін тек өзіне ғана емес, қасындағы адамдарға да тигізеді. Мақалдың тура...
Алдау бар жерде ақиқат жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алдау болған жерде шындық айтылмайды, ақиқат көрінбейді. Астарлы мағын...
Жақсы аттан жығылса,
Жаман адам табалар.
Жаман адам табалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік, жақсы ат сүрініп немесе жығылып қалса, жұртқа бір сәт әлсіз кө...
Қожаның қарны тоқ,
Құлымен жұмысы жоқ.
Құлымен жұмысы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қожаның қарны тоқ болса, ол өз құлының халін, еңбегін, мұңын ойламайды...
Тегін жеген мал тесіп шығады.
**Негізгі мағынасы** Тегін келген нәрсенің сұрауы болады, оңай олжа көбіне опа бермейді. Мақалдың тура мағынасы — малды...
Жақсыға ізет,
Жаманды күзет.
Жаманды күзет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жақсы мен жаманды ажырата білуге шақырады. «Жақсыға ізет» дегені — ізгі, өнегелі,...
Жылан өз бойына қарамай,
Түйе мойнын иір дейді.
Түйе мойнын иір дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз кемшілігін көрмей тұрып, басқаны сынауға бейім болатынын меңзейді. Тура мағынада...
Зорлықшыл зорлықтан қаза табады.
**Негізгі мағынасы** «Зорлықшыл зорлықтан қаза табады» деген мақалдың тура мағынасы — күш қолданып, өз дегенін зорлықпе...
Қараша үйде сұңқар бар, ораздыға жолығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қарапайым, жұпыны көрінетін үйдің ішінде де асыл, қадірлі адам болуы м...
Итке сүйек тастасаң қаппайды.
**Негізгі мағынасы** Итке сүйек тастасаң қаппайды деген мақалдың тура мағынасы — итке жем, яғни сүйек берсең, ол тынышта...
Жегіштің батасы көп, малы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тойымсыз, қанағатсыз адамның сөзі көп болғанымен, шын берері аз екенін меңзейді. Тура мағ...
Сұлу дегенге су да риза.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, сұлу, көрікті нәрсеге тіпті су да «ризамын» дегендей әсер беред...
Қасірет соңы - қуаныш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің ауыспалы екенін білдіреді: адам басынан қиындық, мұң, ауыр сынақ өтсе де, оның со...
Тайлаққа артқан теңдей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тайлаққа артылған жүк тең болып, екі жағына бірдей бөлінген. Астарлы м...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.