Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
621.8K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Өтірікші - Құдайдың дұшпаны.
**Негізгі мағынасы** «Өтірікші - Құдайдың дұшпаны» деген мақал өтіріктің ең ауыр мінез екенін ескертеді. Тура мағынада...
Қайталаған дерт жаман,
Қайта бұзылған серт жаман.
Қайта бұзылған серт жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уәде мен анттың қадірін түсіндіреді. Бір рет бұзылған серттің өзі жаман болса, сол қателі...
Оң сөз өзен тоқтатар.
**Негізгі мағынасы** «Оң сөз өзен тоқтатар» деген мақал жақсы, орынды, жылы сөздің күші өте зор екенін білдіреді. Тура м...
Ескісіз жаңа болмас,
Жамансыз жақсы болмас.
Жамансыз жақсы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде жаңа нәрсенің бәрі ескінің жалғасы екенін білдіреді. Яғни, бүгінгі жақсы, жаңа жет...
Арыстанға түлкі айласы жараспас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында: күшті, айбарлы арыстанға әлсіз түлкінің айласы жүрмейді дегенді білдіре...
Бура құтырса, тайлақпен ойнайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бура ашуланып, құтырса, өзімен тең емес тайлаққа шауып, сонымен алысады...
Сұм ілем деп жүріп, ілініп кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуге қақпан құрып, зиян келтірмек болған адам ақырында өзі сол қақп...
Күлегештің тісі алтын.
**Негізгі мағынасы** «Күлегештің тісі алтын» деген мақал адамды жылы жүзді, ашық мінезді, көпшіл болуға үндейді. Тура м...
Тікенексіз құрма тәтті болмас.
**Негізгі мағынасы** Тікенексіз құрма тәтті болмас деген сөздің тура мағынасы — құрма ағашының жемісіне жету үшін тікені...
Күл астында қоламта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күлдің астында әлі де сөнбеген қоламта, яғни шоқ жатады. Астарлы мағын...
Кішіні алдап үйренген,
Үлкенге де ауыз салады.
Үлкенге де ауыз салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы жаман әдеттің бірден пайда болмайтынын, ол әуелі кішкентайдан басталып, ке...
Аққудың қасында жапалақ жараспас.
**Негізгі мағынасы** Аққудың қасында жапалақ жараспас деген мақал сыртқы түрі, мінезі, ортасы мен деңгейі үйлеспейтін ад...
Тікеннен шошып шоқ басқан.
**Негізгі мағынасы** Тікеннен қорқып, шоқтың үстіне отыру — ұсақ қауіптен шошып, одан да үлкен зиянға ұрыну деген сөз....
Сараңдық ауылдастан, не бауырластан жұғады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараңдықтың жақсы қасиет емес екенін, оның адамға жұқпалы мінез сияқты тарайтынын ескерт...
Жатқа сыр айтпа, өзің өтірік айтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға екі түрлі ескерту жасайды: біріншісі — сырыңды, ішкі ойыңды кез келген жат адамға...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.